Për gati dy vjet, një operacion sekret në Siri ka kryer zhvendosjen e trupave nga varreza masive në Qutayfa, periferi e Damaskut, në një vend të ri varrimi në shkretëtirën Dumeir, nën urdhërat e regjimit të Bashar Al-Assad. Dëshmitarët raportojnë se ky proces, i koduar si “Lëvizja e Tokës,” nisi në fillim të vitit 2019 dhe përfundoi në prill 2021, me qëllim mbulimin e njollave të shkeljeve të të drejtave të njeriut.
Hetimi i Reuters, përfshirë analizën e mbi 500 imazheve satelitore, zbulohet se Qutayfa, i njohur për llogoret e tij masive me trupa të vdekur, u shndërrua për t’u zhdukur nga harta. Regjimi sirian, me mbështetje ruse dhe iraniane, e planifikoi këtë operacion në vitin 2018, me qëllim për të minimizuar dëshmitë e abuzimeve, duke ndërtuar një mur tre metrash për të bllokuar pamjet.
Në Dumeir, imazhet tregojnë të paktën 34 llogore me një gjatësi prej rreth dy kilometrash. Një mekanik i përfshirë në riparimin e kamionëve dëshmoi se ushtarët kishin zbrazur punishten për të mbajtur të padukshëm transportin e trupave. Urdhri ishte i qartë: askush nuk duhej të fliste, dhe çdo thyerje e rregullave do të ndëshkohej me vdekje.
Sipas dokumenteve të vitit 2018–2019, regjimi kishte kërkuar të mbulonte numrin e saktë të trupave të varrosur përgjatë viteve të luftës, duke i shënuar ata me numra serialë. Numri i të zhdukurve në Siri vazhdon të rritet, me estimime që arrijnë deri në 300,000 që nga vitit 1970. Pas raportit, Komiteti Kombëtar i sapoformuar për Personat e Zhdukur theksoi nevojën për mbrojtjen e vendit të Dumeir për identifikimin e trupave.
Megjithatë, shumë familje të të zhdukurve vazhdojnë të kërkojnë në vendet e vjetra të varrimit, duke u përballur me sfida të panumërta për shkak të hetimeve të paplota dhe mungesës së specialistëve të nevojshëm mjeko-ligjorë. Zbulimet e fundit tregojnë se shumë po “kërkojnë në vendin e gabuar,” duke vonuar mundësinë për të arritur drejtësi dhe të vërteta rreth fatit të mijëra individëve të zhdukur.
