Studimi i Behar Gjokës mbi Petro Markun, titulluar “Shkrimtari i lirisë”, thekson rëndësinë e këtij shkrimtari si themelues të prozës moderne shqiptare. Gjoka, pas një periudhe hulumtimi të imtë, e paraqet Markun si një figurë monumenale, veçanërisht duke u fokusuar në kryeveprën e tij, “Qyteti i fundit”, e cila sipas tij parashikoi ardhjen e Gjeneralit të Kadaresë.
Gjoka e përshkruan Markun si njeri të përkushtuar ndaj letërsisë dhe lirisë, duke përfshirë kapacitete të tij si poet, dramaturg, tregimtar dhe publicist. Ai e cilëson atë si trashëgues të Migjenit në poezinë shqipe të viteve ’30 dhe pretendon se krijimtaria dramatike e Markut, e përbërë nga tri drama, duhet të konsiderohet si pjesë e rëndësishme e dramaturgjisë shqiptare.
Një element i rëndësishëm i studimit është pjesa autobiografike që sjell fakte dhe detaje të panjohura nga jeta dhe krijimtaria e Markut, e cila e ndihmoi të hapte rrugë për modernizimin e letërsisë shqiptare. Gjoka e përmend faktin se Marku ishte një rebel që kurrë nuk u pajtua me regjimet e kohës, duke ngritur zërin kundër monarkisë, fashizmit dhe komunizmit, dhe se nuk ishte anëtar i Partisë së Punës.
Një episod interesant është lidhja e tij me Mehmet Shehun, ish-kryeministrin, i cili ndihmoi në botimin e “Qyteti i fundit”, por më vonë u angazhua për ta heshtur Markun. Gjoka thekson se nëse kërkojmë bukurinë dhe vërtetësinë, ato mund të gjenden te Petro Marko, i cili reflekton jo vetëm kohën e tij, por edhe aktualitetin.
Në përfundim, Gjoka ofron një studim të hovshëm mbi jetën dhe veprën e Petro Markut, duke kujtuar se ai është një nga shkrimtarët më të mëdhenj të letërsisë shqiptare dhe ruan një harmoni të veçantë mes krijuesit dhe studiuesit. Ky libër paraqet një kontribut të rëndësishëm për vlerësimin e historisë dhe kulturës shqiptare.
