Policia e Kosovës ka njoftuar se më 20 tetor, në bashkëpunim me Institutin e Mjekësisë Ligjore dhe Komisionin Qeveritar për Persona të Zhdukur, ka kryer gërmime në varrezat e fshatit Hajvali, ku janë gjetur mbetje eshtërore të njeriut, të cilat dyshohet se i përkasin të paktën tre personave të zhdukur gjatë luftës në Kosovë në vitet 1998-1999. Urdhri për këto gërmime ka ardhur nga Gjykata Themelore në Prishtinë, dhe mbetjet mortore janë dërguar për ekzaminime, ndërsa punimet pritet të vazhdojnë edhe në ditët në vazhdim.
Gjatë luftës së Kosovës, rreth 13,000 persona janë vrarë, dhe mbi 1,500 të tjerë janë ende të zhdukur, shumica e të cilëve civilë shqiptarë. Në vitin 2023, Kosova dhe Serbia arritën një marrëveshje për Deklaratën e përbashkët mbi personat e zhdukur, që ishte pjesë e dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian për normalizimin e marrëdhënieve. Midis zotimeve të dy vendeve ishin: qasja në informacione të besueshme, përfshirë dokumente të klasifikuara, dhe ndihma për përcaktimin e fatit të personave të zhdukur përmes një komisioni të presiduar nga Bashkimi Evropian. Megjithatë, deri më tani, asnjë nga këto angazhime nuk është zbatuar, duke bërë që gjendja të mbetet në nivel të fjalëve.
Ky proces, i rëndësishëm për familjet e atyre që kanë humbur të dashurit e tyre, kërkon bashkëpunim të konsiderueshëm për përcaktimin e fateve të shqiptarëve të zhdukur, duke pasur parasysh kontekstin e ndjeshëm historik mes Kosovës dhe Serbisë. Kjo situatë thekson nevojën për angazhime të vërteta dhe hapa konkretë në zgjidhjen e këtij problemi të ndjeshëm, për të cilin shumë familje po presin përgjigje për dekada.
