Një qytetar nga Rrafshi i Kosovës, i njohur si Izeti, është përballur me një krizë financiare të thellë në biznesin e tij, duke kërkuar ndihmë nga fajdexhinjtë pasi kërkesa e tij për kredi në një bankë komerciale u refuzua. Fillimisht, ai mori një hua prej 2.000 eurosh, por më pas kjo shifër u rrit në 150.000 euro, duke u detyruar të paguajë borxhin e vjetër me hua të reja. Për gati pesë vjet, ai ka paguar mbi 500.000 euro në interesa për 20 persona të ndryshëm, duke humbur në këtë proces biznesin dhe pasuritë e tij, duke arritur një humbje totale prej 1 milion eurosh.
Izeti tregon se u detyrua të hipotekojë shtëpinë e tij për të marrë kredi, me qëllim që të paguante fajdetë. Ai thekson se huamarrja ilegale është e përhapur në qytetin e tij, duke nënvizuar se fajdetë janë “vdekje për së gjalli”. Izeti përfundon me një apel për të rinjtë: “Bukë e kripë hani, e mos merrni para me fajde.”
Rasti i Izetit është vetëm një shembull i problemeve të shumta me huamarrjen ilegale në Kosovë, ku janë raportuar miliona euro dëme për shkak të këtij fenomeni. Vetëm gjatë tetorit, autoritetet ngritën aktakuza në dy raste, me dëme që arrijnë deri në 8 milionë euro, dhe kërkuan konfiskimin e pasurive të dhëna fajdexhinjve për shkak të borxheve.
Avokatja Xhevahire Miftari Kloppner shpjegon se shumë qytetarë bien pre e fajdeve për shkak të mungesës së mundësive për kredi formale. Normat e interesit arrijnë deri në 20% në muaj, duke detyruar shumë afaristë të mbyllin bizneset dhe humbin pronat. Politika e zbatimit të ligjit është sfiduese, pasi shumë viktima frikësohen të raportojnë ndodhitë për shkak të presionit që ushtrojnë fajdexhinjtë.
Sipas statistikave të Policisë së Kosovës, numri i rasteve për fajde është rritur, megjithatë, shumë raste mbeten të pa raportuara. Ekspertët e ekonomisë paralajmërojnë se dënimet për fajde duhet të ashpërsohen, për të mbrojtur ata që bien pre e huadhënësve ilegalë, që veprojnë në një ambient të pasigurt. Nevojiten gjithashtu ndryshime në legjislacion për të adresuar këtë fenomen dhe për të forcuar zbatueshmërinë e ligjit.
