Me liberalizimin e kushteve për punëtorët e huaj, sipërmarrësit shqiptarë e kanë përqendruar vëmendjen në uljen e kostove të pagave, duke filluar të angazhojnë masivisht punëtorë të huaj. Kjo ka sjellë një trend të ri në tregun e punës, ku pronarët duket se kanë gjetur gjithashtu një mënyrë për të mbajtur në presion punonjësit vendas, duke nënkuptuar që këta të fundit nuk janë të pazëvendësueshëm.
Eksperti i punësimit, Erion Muca, thekson se shumë sipërmarrje preferojnë punëtorë të huaj për të shmangur kërkesat e pagave nga shqiptarët. Ky proces është parë si një mundësi për të mbushur vakancat që nuk po plotësoheshin nga tregu vendas, duke krijuar një eksperiment me punëtorë të huaj për të ulur kostot.
Megjithatë, shumë sipërmarrës, ndihmuar nga agjenci të rekrutimit, kanë thyer ligjet shqiptare në dëm të punëtorëve. Ligji nr. 79/2021 përcakton se punëtorët e huaj duhet të trajtohen njësoj si ata vendas. Agjensia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive jep miratimin e saj vetëm nëse kushtet janë të barabarta.
Në praktikë, situata është më e ndërlikuar. Arbër Xhihani, një tjetër ekspert, pohon se shumë punëtorë përballen me trajtime jodinjitoze dhe kushte akomodimi të papranueshme, që ndihmojnë tematikën ligjore mbi përgjegjësitë e kompanisë. Problemet nuk janë individuale, por sistematike; avokatja Suada Posteca thekson se mosrespektimi i Kodit të Punës dhe rregullave të tjera krijon një ambient abuziv për punëtorët, sidomos ata që vijnë nga Afrika dhe Asia.
Kjo situatë thekson nevojën për një mbikëqyrje më të fortë nga institucionet, për të siguruar që punëtorët të kenë kushte të pranueshme dhe të respektohen të drejtat e tyre. Situata aktuale nënvizon sfidat sistematike që duhen adresuar për të parandaluar abuzimet që këta punëtorë përballen gjatë qëndrimit dhe punës në Shqipëri.
