Rajoni i Korçës, si pjesë e Shqipërisë, përballet me sfida të konsiderueshme lidhur me gërmimet e paligjshme që kërkojnë objekte dhe sende me vlerë kulture. Aktualisht, ligji nuk i klasifikon këto veprime si vepra penale, gjë që thekson nevojën për ndryshime ligjore dhe një koordinim më eficient midis aktorëve lokalë për të parandaluar trafikimin e objekteve kulturore.
Mbështetje e rëndësishme për këtë problem vjen nga Departamenti i Shtetit të SHBA-së dhe Ambasada e SHBA-së në Shqipëri, e cila po forcon institucionet dhe aktorët lokalë në përpjekjet e tyre për të luftuar gërmimet e paligjshme dhe trafikimin e objekteve kulturore. Vitin e fundit, në qarkun e Korçës janë dokumentuar disa raste të gërmimeve të paligjshme dhe përpjekjeve për trafikim të objekteve të trashëgimisë kulturore, që tregon se situata mbetet shqetësuese dhe kërkon veprime të koordinuara.
Gjatë një tryeze të rrumbullakët në Korçë, ku ishin të pranishëm aktorë lokalë dhe ekspertë, u theksua se ruajtja e trashëgimisë kulturore kërkon ndërgjegjësim dhe angazhim të komunitetit lokal. Banorët, sidomos ata që jetojnë pranë zonave të mbrojtura, kanë një rol të rëndësishëm në raportimin e rasteve të dyshimta dhe në mbrojtjen e vlerave kulturore që i përkasin të gjithë shoqërisë.
Kjo situatë do të kërkojë përkushtim dhe bashkëpunim nga të gjithë palët e interesuara, duke përfshirë qytetarët, institucionet lokale dhe ato ndërkombëtare, për të arritur një mbrojtje efektive të trashëgimisë kulturore në rajonin e Korçës. Veprimet e duhura ligjore dhe rritja e ndërgjegjësimit janë thelbësore për të frenuar gërmimet e paligjshme dhe për të garantuar që vlerat kulturore të trashëgimisë të ruhet dhe respektohet për brezat e ardhshëm.
