Garancia sovrane për bujqësinë, e prezantuar nga qeveria shqiptare si një mundësi e artë për fermerët, nuk ka arritur të funksionojë siç pritej. Të dhënat nga Banka e Shqipërisë tregojnë se në vitin 2025, 11 institucione financiare dhanë vetëm 26.4 milion euro, një rënie nga 27.2 milion euro në vitin 2024. Ky financim me garanci sovrane dhe norma interesi deri në 2% nuk ka arritur tek fermerët, pasi shumica e tyre nuk përmbushin kriteret e nevojshme.
Eksperti bankar Gramoz Osmani vë në dukje se bankat janë të interesuara për aftësinë paguese të agrobizneseve dhe se fermerët duhet të bindin bankat duke paraqitur dokumentacionin e duhur për aktivitetin e tyre ekonomik. Artur Ribaj, ekspert tjetër, thekson një rënie të përgjithshme të interesit për të krijuar biznese të reja, që reflekton një situatë problematike për treguesit ekonomikë.
Megjithatë, ministri Andis Salla raporton për një rritje të interesit në sektorin e bujqësisë për vitin 2025 dhe pretendon se Skema e Garancisë Sovrane ka filluar të japë rezultate. Ai thekson se rënia e kredisë së disbursuar në bujqësi për këtë vit arrin deri në 3%, për shkak të mungesës së informimit.
Osmani shton se fermerët ndihen të dekurajuar nga procedurat burokratike të institucioneve financiare dhe mungesa e besimit për të investuar më shumë në bizneset e tyre. Ribaj kërkon më shumë transparencë nga Banka e Shqipërisë lidhur me informacionin për mundësitë e financimit me norma interesi të ulëta, duke theksuar se të rinjtë që duan të zhvillohen mund të mos jenë të vetëdijshëm për këto mundësi.
Ekspertët bëjnë thirrje që bankat të tregohen më mbështetëse ndaj sektorëve në nevojë, në mënyrë që garancia sovrane të prekë realisht fermerët dhe të sjellë përfitime për bujqësinë shqiptare.
