Probleme serioze sigurie janë konstatuar në tunelin e Rrugës së Arbërit, një nga veprat infrastrukturore më të trumbetuara vitet e fundit të ndërtuar nga firma “Gjoka” e Rrok Gjokës që po hetohet nga SPAK për vjedhjen e fondeve në tunelin e Llogorasë. Burime të sigurta për portalin Timoni.al bëjnë me dije se betoni i tunelit ka pësuar plasaritje, ka lëvizje dherash, si dhe është evidentuar ulje e asfaltit, duke e bërë situatën alarmante dhe potencialisht të rrezikshme për qarkullimin.
Sipas informacioneve ekskluzive, tuneli do të mbyllet shumë shpejt, ndërsa po punohet që lëvizja e mjeteve të devijohet përmes një bajpasi që po asfaltohet me urgjencë, vetëm për të mbajtur funksionale Rrugën e Arbërit. Kjo lëvizje tregon qartë se autoritetet janë të vetëdijshme për problemin, por po zgjedhin një zgjidhje të përkohshme, pa transparencë për qytetarët.
Burimet theksojnë se projekti është zbatuar pa një studim të plotë dhe të qëndrueshëm gjeologjik, duke sjellë pasoja të ngjashme me ato të tunelit të Llogarasë, ku gjithashtu u raportua futje uji dhe probleme strukturore. Në rastin e Rrugës së Arbërit, situata duket edhe më shqetësuese, pasi çarjet në beton janë të dukshme, ndërsa stabiliteti i tunelit vihet seriozisht në pikëpyetje.
Ekspertë të fushës paralajmërojnë se lëvizja e dherave dhe plasaritjet e betonit janë sinjale tipike të një dështimi strukturor, që nëse neglizhohet, mund të sjellë pasoja të rënda për jetën e qytetarëve.
Deri më tani, nuk ka asnjë reagim zyrtar të detajuar nga institucionet përgjegjëse, as për shkaqet reale të dëmtimeve, as për përgjegjësitë teknike dhe financiare. Ndërkohë, miliona euro të taksapaguesve rezultojnë të investuara në një vepër që po shfaq probleme serioze vetëm pak kohë pas hapjes.
Pyetja që ngrihet është e drejtpërdrejtë:
A po paguajnë qytetarët çmimin e projekteve të dobëta, tenderëve të dyshimtë dhe mungesës së kontrollit?
Shpenzimet disa milionë për ndërtimin e tunelit të Murrizit shkuan dëm. Në fund të vitit 2019, pati shembje pikërisht në këtë tunel. Përbërja gjeologjike e nëntokës ka shkaktuar rrëshqitje duke krijuar vonesa në ecurinë e punimeve. Terreni, për shkak të materialeve me përmbajtje argjilore, ishte shumë i lëvizshëm, çka detyroi kompaninë të merrte vendimin për braktisjen e kantierit dhe nisjen e studimit për të ndërtuar në një gjurmë tjetër.
Edhe pse kompania në disa raste tentoi të përforconte strukturën e tunelit me ndërtimin dhe forcimin e mureve mbajtëse me beton dhe hekur, lëvizjet ndodhin në pjesën nëntokësore, duke e bërë këtë vepër të paqëndrueshme. Në preventivin e koncesionarit, shpenzimet për këto punime kapin vlerën 10 mln euro, faturë e cila nuk dihet se kush do e paguajë, private apo qeveria? Kostoja e ndërtimit të tunelit të ri arrin 145 mln euro, 10 euro me shumë se alternativa e parë. Pra një gabim, apo neglizhencë e kompanisë private dhe qeveria, ka bërë që projekti të kushtoje dhe 20 milionë euro më shumë se vlera fillestare. Por kush do e paguajë këtë faturë?
Ministria bën me dije se Autoriteti ka raportuar në lidhje me risqet e kontratës sipas formatit të përcaktuar, duke specifikuar përcaktimin e palës që merr përsipër riskun. Autoriteti Kontraktues ka mbajtur 3 prej tyre: riskun politik, riskun e aksesit në zonën e projektit dhe riskun e ndryshimeve ligjore, ndërsa tek Partneri Privat janë transferuar 5 risqet kryesore si: risku i projektimit, ndërtimit, disponueshmërisë, risku i operimit dhe mirëmbajtjes, risku i transferimit të aseteve dhe risku i ribalancimit të ekuilibrit financiar. Ndërkohë, risku i forcës madhore, risku i rinegocimit dhe risku i ndërprerjes së kontratës janë ndarë mes palës private dhe publike.
