Marrja e vendimeve të përbashkëta në politikën e jashtme të Bashkimit Evropian (BE) është duke u bërë gjithnjë e më e ndërlikuar, në veçanti për shkak të vetos së Hungarisë që drejtohet nga Viktor Orban. Ndërsa vendet anëtare kanë qasje të drejta për të bllokuar vendime, si sanksionet ndaj Rusisë, ky mekanizëm është parë si një formë “shantazhi” nga Hungaria për të nxitur interesat e saj në çështje të tjera.
Hungaria ka bllokuar ndihmën prej rreth 6.6 miliardë eurosh për Ukrainën, duke cituar frikën nga përfshirja e BE-së në një konflikt me Rusinë. Megjithatë, deri tani, ajo ka miratuar të gjitha paketat e sanksioneve kundër Rusisë. Politologu Nicolai von Ondarza nga Fondacioni për Shkencë dhe Politikë (SWP) shpjegon se ndërsa vendet nuk duan të komprometojnë interesat e tyre kombëtare, kjo copa e vetos ka filluar të sjellë pasiguri në politikën e jashtme të BE-së.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka kërkuar reformimin e procesit të vendimmarrjes për të shmangur bllokimet dhe ndihmuar në zgjidhjen e çështjeve kryesore, si politika tatimore dhe pranimi i anëtarëve të rinj. Von Ondarza sugjeron se ndryshimi i traktateve do të ishte një tjetër rrugë për të lehtësuar parimin e unanimitetit, por sipas tij, kjo është “politikisht e pamundur” në këtë moment.
Megjithatë, disa vende anëtare kanë filluar të krijojnë grupe miqësore për të ushtruar presion në vendet që kanë shfrytëzuar veton. Brukseli tani po shqyrton mundësitë për të anashkaluar veton hungareze, sidomos në kontekstin e rindërtimit të Ukrainës pas luftës.
Pavarësisht këtyre iniciativave, është evidente se çdo reformë do të duhet të përballojë ndërlikimet e mendimeve ndaras brenda BE-së, dhe Hungaria, e cila duket gjithnjë e më izoluese, ka një rol qendror. Çështja mbetet e hapur: a do të arrijë BE-ja të reformojë procesin e saj të vendimmarrjes për të përballuar këto sfida?
