Nesër herët në mëngjes do të shpallet fituesi i Çmimit Nobel për Paqe 2025, një ngjarje që gjithmonë ngjall debate për shkak të natyrës së saj politike. Këtë vit, diskutimet janë përqendruar tek kandidatura e Donald Trump, duke e bërë të dyshimtë mundësinë që komiteti norvegjez të shpërblejë një figurë me aq shumë polemika.
Historikisht, në shekullin XX dhe deri më sot, katër presidentë amerikanë, një nënpresident dhe një sekretar shteti kanë marrë këtë çmim, por shumë nga arsyet e tyre janë diskutabile. Theodore Roosevelt, fitues në 1906, u vlerësua për ndërmjetësimin e tij në luftën ruso-japoneze, por imazhi i tij si paqebërës përplaset me politikën ekspansioniste që ai mbante. Woodrow Wilson, i shpallur fitues në 1919 për krijimin e Lidhjes së Kombeve, e kaloi atë me një dështim të thellë pasi Senati amerikan refuzoi të ratifikonte partinë e SHBA-së.
Henry Kissinger, ndonëse jo president, u shpërblye në 1973 për marrëveshjet që i dhanë fund luftës së Vietnamit, por çmimi i tij u mor si një nga më të kontestuarit, duke pasur parasysh rikthimin e konfliktit disa muaj më vonë. Jimmy Carter, i shpallur fitues në 2002, mori çmimin pas periudhës së tij presidenciale, kryesisht për përpjekjet e tij për paqe në Lindjen e Mesme. Në anën tjetër, Al Gore, i shpallur fitues në 2007, ishte akuzuar për hipokrizi ndaj qëndrim ndaj klimës, mes kritikave mbi thjeshtësimet në dokumentarin e tij.
Barack Obama fitoi çmimin në 2009, që u perceptua si një shpërblim për përpjekjet e tij për të përmirësuar marrëdhëniet ndërkombëtare. Megjithatë, fitimi i tij është hasur me skeptikizëm, për shkak të angazhimeve ushtarake amerikane që vazhduan pas marrjes së çmimit.
Nëse Trump do të shpallej fitues, do të thyente rekordet e polemikave që e kanë shoqëruar historikisht këtë çmim, duke theksuar natyrën e diskutueshme të vlerësimeve të bëra nga komiteti i Oslos.
