Kontratat paramartesore po marrin gjithnjë e më shumë vëmendje në debatet rreth martesës dhe divorcit, megjithatë në praktikë përdorimi i tyre mbetet i kufizuar. Këto kontrata u japin partnerëve mundësinë të përcaktojnë paraprakisht regjimin pasuror, duke synuar shmangien e mosmarrëveshjeve në rast divorci ose në marrëdhëniet financiare me palë të treta.
Përveç aspektit ekonomik dhe juridik, kontratat trajtohen edhe si dokumente me implikime emocionale dhe sociale. Ato përcaktojnë mënyrën e administrimit dhe ndarjes së pasurisë, por shpesh perceptohen si shenjë mosbesimi mes palëve. Kur hartohen mbi baza transparence, vetëbesimi dhe vullnet të lirë të të dy partnerëve, kontratat paramartesore përshkruhen si një përgjegjësi e përbashkët, jo si një akt që favorizon njërën palë.
Qëndrimet e qytetarëve ndaj këtij instrumenti ndryshojnë: disa e kundërshtojnë dhe refuzojnë t’i diskutojnë, duke e parë si shenjë dyshimi, ndërsa të tjerë i konsiderojnë si një garanci për mbrojtjen e interesave të të dy bashkëshortëve. Edhe pse ka raste të lidhjes së këtyre kontratave, përdorimi i tyre në qytetin e Durrësit është i kufizuar.
Avokati Tritan Hamitaj, me përvojë në Durrës, shpjegon se gjatë 20 viteve nuk ka parë shumë raste dhe identifikon dy pengesa kryesore: mungesën e informacionit mes qytetarëve për mundësinë e ekzistencës së kontratave paramartesore dhe një mentalitet që i sheh ato si shenjë mosbesimi. Sipas tij, propozimi për të rregulluar pasurinë me kontratë mund të interpretohet si tregues i nisjes me dyshim të martesës dhe të nxisë krisje në marrëdhënie.
Ekspertja sociale Medina Papoj thekson se kontratat paramartesore duhet të shihen si instrument mbrojtës dhe jo si mjet për të favorizuar njërën palë. Ajo nënvizon se qëllimi i tyre duhet të jetë mbrojtja e të dy partnerëve nëpërmjet rregullimit të qartë të marrëdhënieve pasurore.
Megjithëse ende pak të përhapura, specialistët vlerësojnë se përmes informimit dhe ndërgjegjësimit qytetar, kontratat paramartesore mund të fitojnë më shumë terren. Njohja e këtij instrumenti ligjor mund të ndihmojë në parandalimin e konflikteve dhe në garantimin e qartësisë në marrëdhëniet pasurore mes bashkëshortëve.
