Komiteti Shqiptar i Helsinkit (KShH) raporton probleme pas monitorimit të kushteve të paraburgimit të Erion Veliajt në IEVP Fier, dhe kërkon transparencë për arsyet e transferimit, rikthimin e komunikimeve telefonike dhe garantimin e kujdesit shëndetësor. Misioni monitorues i KShH-së, zhvilluar më 30 tetor, takoi në mënyrë konfidenciale Veliajn, inspektoi ambientet ku ai qëndron dhe u takua me drejtuesit e institucionit.
Nga monitorimi u evidentuan problematika lidhur me procedurën e transferimit, kufizimin e komunikimeve me familjarët, mungesën e dokumentacionit shëndetësor dhe kushtet e sigurisë. Urdhri i transferimit, i parë përkohësisht nga monitoruesi, përcaktonte motivin në mënyrë të përgjithshme si “për arsye sigurie” dhe kishte klasifikimin “i kufizuar” me afat deri në dy vjet. KShH vlerëson se transferimet për arsye sigurie duhet të mbështeten në rrethana konkrete dhe të dokumentuara, dhe se klasifikimi nuk duhet të pengojë të paraburgosurin të njihet me arsyet thelbësore të vendimit dhe ta kundërshtojë atë në gjykatë.
Problematikë tjetër është kufizimi i komunikimeve telefonike: dy ditë pas transferimit Veliaj nuk kishte mundur të kontaktonte familjarët, pasi aktivizimi i numrave kërkonte procedura të reja administrative dhe miratimin e një liste të re. KShH thekson se vonesat teknike dhe administrative nuk duhet të çojnë në kufizim faktik të të drejtave të garantuara nga ligji.
Sa i përket kujdesit shëndetësor, në Fier kishte mbërritur vetëm dokumentacioni juridik; dokumentacioni mjekësor dhe psikosocial nuk ishte administruar. Veliaj deklaroi se kishte një frakturë në këmbën e majtë dhe nuk i ishte bërë kontrolli radiologjik të rekomanduar; drejtuesit e burgut thanë se synonin të mundësonin ekzaminimin gjatë javës pasardhëse.
Gjetjet përfshijnë edhe çështje të sigurisë: qelia fillestare kishte dritare jofunksionale, dhe Veliaj shprehu shqetësim për praninë aty të një personi të dënuar për krime të rënda; drejtuesit deklaruan se ishin marrë masa për të shmangur kontaktet dhe nuk ishin konstatuar rreziqe konkrete për jetën e tij.
KShH i ka kërkuar Ministrisë së Drejtësisë dhe Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve të sqarojnë bazën ligjore të transferimit dhe klasifikimit, të garantojnë komunikimet telefonike, të sigurojnë kujdesin shëndetësor dhe të rivlerësojnë kushtet e sigurisë. Komiteti saktëson se gjetjet nuk vlerësojnë fajësinë e Veliajt, por lidhen me respektimin e të drejtave dhe garancive ligjore, dhe njofton se do të ndjekë rastin dhe zbatimin e rekomandimeve.
