Kanë kaluar 26 vjet nga rasti i Odise Cenajt, nxënësit me origjinë shqiptare nga Nea Mihaniona pranë Selanikut, i cili u bë çështje kombëtare kur fitoi të drejtën të mbante flamurin e shkollës si nxënësi me notat më të mira. Vendimi i bazuar në rezultate shkollore u kundërshtua nga prindër, struktura të ekstremit të djathtë dhe politikanë, të cilët ngritën si pengesë prejardhjen e tij. Polemikat shpërthyen në vitin 2000 dhe u përsëritën tre vjet më vonë; ndër zërat më të fortë ishte prefekti i Selanikut, Panajotis Psomiadhis, që deklaronte se “grek lind, nuk bëhesh.” Për të ulur tensionet, Cenaj, me këshillën e familjes, hoqi dorë nga roli i flamurmbajtës.
Historia e tij mbeti një nga rastet më të njohura të debatit për përkatësinë dhe pranimin e fëmijëve të emigrantëve në Greqi. Me kalimin e viteve, flamurin grek e kanë mbajtur edhe nxënës me prejardhje shqiptare dhe nga vende të tjera emigrantësh, por përvoja e Cenajt vazhdoi të përmendet si shembull i përplasjes mbi identitetin dhe integrimin.
Sot, në prag të përvjetorit të 28 Tetorit, ai rikthehet te kjo përvojë në një intervistë për gazetën Kathimerini, që tregon vijimin e jetës së tij. Në vitin 2004 u largua për studime në Shtetet e Bashkuara, ku ndihmën vendimtare ia dha shkencëtari grek Stelios Papadhopulos, i cili kontaktoi familjen pas polemikës. Prindërit e ndjekën disa vite më vonë. Cenaj studioi Fizikë në Boston College, vazhdoi në Harvard dhe aktualisht punon si mjek anatomopatolog dhe pedagog në NYU Langone Health në Nju-Jork.
Jeton atje me bashkëshorten Blerta, gjithashtu me prejardhje shqiptare, dhe dy fëmijët. Ai kujton fyerjet dhe tregon se fillimisht ishte i zemëruar, por mbështetja e marrë nga njerëz anembanë Greqisë e ndihmoi të kapërcejë atë përvojë. Nuk shpreh mëri ndaj Greqisë; mban miq të ngushtë në Selanik dhe vlerëson ngrohtësinë e fqinjëve që pritën familjen e ardhur nga Shkodra. Ai ëndërron të kthehet për të jetuar pranë detit pas pensionit, ndoshta edhe në Mihaniona, vendin ku dikur prejardhja e tij u bë pengesë për të mbajtur flamurin.
