Presidenca irlandeze e Këshillit të BE-së paraqiti një draft të ri për buxhetin e Bashkimit Europian për periudhën 2028–2034 që parashikon kursime rreth 140 miliardë eurosh, ose afërsisht 8% krahasuar me propozimin fillestar të Komisionit Evropian prej rreth 2 trilionë euro. Kancelari gjerman Friedrich Merz hodhi poshtë këtë kompromis dhe kërkon shkurtime shumë më të mëdha të shpenzimeve, duke deklaruar se “Shuma e parashikuar në propozimin e ri nuk përbën bazë për një marrëveshje. Kaq nuk mjafton. Buxheti duhet të reduktohet akoma edhe më shumë”.
Gjermania, së bashku me Holandën, Suedinë dhe Austrinë, kërkon një buxhet më të përballueshëm, me argumentin se këto vende kontribuojnë më shumë në buxhetin e BE-së sesa përfitojnë prej tij dhe se barra financiare mbi taksapaguesit nuk duhet të rritet më tej. Merz thekson nevojën për “modernizim” të buxhetit dhe orientimin e fondeve drejt prioritetesh si konkurrueshmëria, kërkimi shkencor dhe mbrojtja.
Një pikë kyçe mosmarrëveshjeje është shpërndarja e fondeve: propozimi irlandez parashikon reduktime në disa fusha që Gjermania dëshiron t’i forcojë — veçanërisht konkurrueshmërinë, kërkimin shkencor dhe mbrojtjen — ndërsa fondet për bujqësinë, zhvillimin rajonal, emigracionin dhe sigurinë e brendshme mbeten kryesisht të paprekura. Kjo ndarje nuk i përgjigjet kërkesave të kancelarit gjerman, i cili shton se “Buxheti i BE-së duhet të jetë i përballueshëm për ata që mbajnë barrën kryesore të financimit. Modernizimi i buxhetit europian është një detyrë e përbashkët e të gjitha shteteve anëtarë njësoj”.
Parlamenti Evropian gjithashtu kundërshton propozimin, por për arsye të ndryshme nga ato të vendeve neto-paguese: negociatorët e parlamentit argumentojnë se shkurtimi prej 8% do të dobësonte aftësinë e BE-së për t’u përballur me sfidat e ardhshme, duke theksuar nevojën për më shumë investime në siguri, mbrojtje dhe zhvillim ekonomik.
Negociatat pritet të vazhdojnë në samitin e krerëve të shteteve dhe qeverive në Bruksel. Arritja e një marrëveshjeje deri në fund të vitit konsiderohet e vështirë për shkak të dallimeve mes vendeve anëtare dhe zhvillimeve të pritshme politike në disa shtete të BE-së.
