Editoriali i Preç Zogajt vë në pah se Shqipëria ka qenë dhe mbetet afër Evropës si pjesë organike e saj, me një orientim të qartë proevropian që nga demokracia e re 36 vite më parë. Megjithë lodhjen dhe pritjen e gjatë, populli shqiptar mbetet më eurooptimist në kontinent, me rreth 98% mbështetje, dhe Evropa ka qenë prezente dhe mbështetëse gjatë dekadave të reformave. Aktualisht, Shqipëria ka hyrë në fazën përfundimtare të procesit të integrimit, me hapjen e të gjithë kapitujve dhe mbylljen e disa prej tyre, por rruga nuk është plotësisht e mbyllur: “Portat e Herkulit” janë ende përpara dhe integrimi mbetet, në të njëjtën kohë, afër dhe larg.
Autori citon deklaratat e kryeministrit Edi Rama, të cilat pasqyrojnë këtë dyzim, përfshirë apelimin në Bruksel “të mos na lërë në baltë”. Rama shpreh frikën se në disa shtete të BE-së është rikthyer skepticizmi për zgjerimin ose për Shqipërinë. Paralelizmi i tij me familjen e Presidentes së Komisionit Europian – duke thënë se Ursula nuk do t’i thoshte fëmijës “shko dhe kalo ca kohë me gangsterin rus” ose “luaj me ca lodra kineze” – zhvendos diskursin në fushën e diversionit diplomatik: nëse nuk na pranoni në BE, rrezikojmë ndikimin rus dhe kinez.
Zogaj argumenton se një strategji që përdor kërcënimin rus apo kinez për të kushtëzuar integrimin tregon keqkuptim të politikave të BE-së për zgjerimin. Edhe pse zhvillimet gjeopolitike kanë ndikuar në proceset e zgjerimit, Brukseli mund të tolerojë çështje sekondare, por nuk e fal dot mosplotësimin e kritereve themelore, veçanërisht sundimin e ligjit dhe drejtësinë. Autoritetet shqiptare nuk duhet të kushtëzojnë integrimin duke iu afruar fuqive joevropiane; një qeveri që dështon t’i shërbejë aspiratave proevropiane duhet të zëvendësohet, por aspirata nuk ndryshon.
Një problem kyç janë vendimet qeveritare që i japin ekskluzivitete strategjike kompanive jashtë BE-së në industri ushtarake, investime LNG apo resorte luksoze në zona të mbrojtura; këto veprime përplasen me kuadrin e interesave të BE-së dhe minojnë sinkronizimin gjeopolitik që është kusht paraprak për anëtarësim. Ambiguiteti dhe “loja me shumë porta” rrezikojnë mbylljen e dyerve të integrimit. Shqipëria duhet ta marrë si udhërrëfyes të vetëm kuadrin e interesave të familjes evropiane; çdo hap jashtë kësaj rruge e largon vendin nga Evropa dhe e shtyn drejt periferisë.
Ky artikull botohet në kuadrin e një serie artikujsh me temë “Media dhe Integrimi evropian” të Institutit Shqiptar të Medias.
