11 vende të BE-së, mes të cilave Austria, Franca dhe Gjermania, kërkojnë reformimin e mënyrës së vendimmarrjes në politikën e jashtme të Bashkimit Evropian, me propozimin për të kaluar nga unanimiteti në votimin me shumicë të kualifikuar. Në një letër dërguar Përfaqësueses së Lartë të BE-së, Kaja Kallas, vendet shpjegojnë se kultura e konsensusit është e rëndësishme për legjitimitetin e Unionit, por paralajmërojnë se ajo nuk duhet të përdoret për të penguar veprimin e përbashkët. “Duhet të sigurohemi që kjo kulturë konsensusi të nxisë veprimin e përbashkët në vend që ta parandalojë atë – përndryshe do të kemi legjitimitet, por jo forcë”, thuhet në letër.
Sipas rregullave aktuale, vendimet në politikën e jashtme kërkojnë unanimitet, duke i dhënë çdo shteti anëtar mundësinë të bllokojë një vendim të mbështetur nga pjesa tjetër e BE-së. Ky mekanizëm është përdorur shpesh nga ish-kryeministri hungarez Viktor Orbán, i cili e shfrytëzoi veton për të kërkuar lëshime nga partnerët europianë. Si përgjigje, 11 vendet propozojnë aktivizimin e “klauzolës kalimtare” sipas Nenit 31, që do të mundësonte kalimin nga unanimiteti në shumicë të kualifikuar për raste të veçanta, në mënyrë që të shmangen bllokimet dhe të përshpejtohet vendimmarrja.
Mbështetësit e ndryshimit argumentojnë se kalimi në shumicë të kualifikuar do të përshpejtonte proceset dhe do të shmangte pengesat që lindin kur një vend përdor veto. Kundërshtarët, veçanërisht disa shtete të vogla, shprehin frikën se do të humbin një instrument të rëndësishëm për mbrojtjen e interesave të tyre kombëtare brenda politikës së jashtme të BE-së. Projekti i reformës përballet me një paradoks thelbësor: për të ndryshuar rregullat dhe për të lejuar vendimmarrjen me shumicë të kualifikuar në këtë fushë, në shumë raste kërkohet vetë unanimiteti, gjë që u jep kundërshtarëve mundësinë ta bllokojnë reformën.
Përveç këtij propozimi, Gjermania dhe Franca kanë paraqitur edhe një plan për forcimin e rolit të Kaja Kallas në politikën e jashtme të BE-së, duke propozuar vendosjen e saj nën mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.
