Ana Dyrmishi ndërroi jetë nga plagët fatale të zjarrit në hotelin ku kishte qenë i akomoduar së bashku me partnerin pas ceremonisë së fejesës. Rasti ngre sërish pyetje për mungesën e zbatimit të rregullave të mbrojtjes nga zjarri dhe për përgjegjësitë institucionale në të gjitha fazat, nga hapja e gropës për ndërtim deri te kontrolli dhe verifikimi i vazhdueshëm i kushteve për evakuim.
Investigimi i “Exclusive” përmend se detyrimet për sigurinë e zjarrit nuk lidhen vetëm me ndërhyrjen e zjarrfikësve kur flakët shpërthejnë, por edhe me kompetencat parake: nëse shërbimi zjarrfikës vlerëson se një ndërhyrje ndërtimore është e pamundur për shkak të mungesës së aksesit, ndërtimi duhet të ndalohet. Inspektoratet, po ashtu, kanë mundësi të vendosin masa administrative që rrisin llogaridhënien dhe përgjegjësinë ligjore.
Prej 2015, ligji për mbrojtjen nga zjarri i ka dhënë shërbimit zjarrfikës kompetenca për të inspektuar punimet dhe për të vlerësuar nëse projektet zbatojnë masat për mbrojtjen nga zjarri dhe shpëtimin, përfshirë sistemin hidrik. Një ligj tjetër ngarkon administratorët e pallateve me detyrën për të reaguar të parët, detyrë që në terren zbatohet me vështirësi.
Kontrolli i Lartë i Shtetit konstatoi se shërbimi zjarrfikës nuk arrin standardin ligjor prej 1 zjarrfikësi për 1,500 banorë, nuk ka mbulim të plotë të territorit dhe mungon monitorimi efektiv në terren. Inspektimet tregojnë rreziqe të shtuar kur apartamentet shndërrohen në njësi shërbimi; këto ndërhyrje duhet të kontrollohen më shpesh nga inspektoratet, por kjo ndodh rrallë.
Policia e Shtetit raportoi se gjatë vitit të fundit u dogjën 233 banesa, 10 persona humbën jetën nga asfiksia dhe pesë u plagosën; në Tiranë u shënuan 93 shtëpi të përfshira nga zjarri, 27 në Durrës dhe 20 në Vlorë. Shkaqe të shpeshta janë bombolat e gazit dhe djegia e makinave elektrike në garazhe, ku shumë vendeparkime janë përshtatur si magazina dhe punishte, për shembull pastiçeri.
Nga 2020 e në vazhdim, INSTAT raporton 7,873 leje ndërtimi në gjithë vendin, 1,154 prej të cilave për pallate, si dhe leje për rezidenca, hotele, ndërtesa tregtare e industriale. Profesori Gjergji Simaku thekson se nevojitet “një paketë e plotë në luftën kundër zjarrit”, duke përfshirë legjislacion më të plotë, mbrojtje hidrike efektive dhe shkallët ekzistuese të evakuimit.
