Ratko Mladiç, ish-komandanti i ushtrisë serbe të Bosnjës dhe një figurë kryesore e luftërave në ish-Jugosllavi, ka vdekur në moshën 84-vjeçare. I njohur si “Kasapi i Bosnjës”, emri i tij lidhet me disa nga krimet më të rënda në Europë pas Luftës së Dytë Botërore. Ai drejtoi forcat serbe të Bosnjës gjatë konfliktit, duke u bërë një simbol i nacionalizmit ekstrem serb së bashku me liderin politik Radovan Karadžiç.
Mladiç lindi më 12 mars 1942 në një fshat malor pranë Sarajevës; babai i tij u vra gjatë Luftës së Dytë Botërore duke luftuar me partizanët e Titos. Ai ndoqi një karrierë ushtarake, përfundoi shkollën e oficerëve në vitin 1965 dhe u ngjit në hierarkinë e ushtrisë jugosllave. Me shpërbërjen e Jugosllavisë u përfshi fillimisht në konfliktin në Kroaci e më pas mori drejtimin e forcave serbe të Bosnjës.
Një kapitull i errët i karrierës së tij ishte rrethimi i Sarajevës, që zgjati rreth 1,425 ditë; forcat nën komandën e tij vendosën pozicione në kodrat përreth dhe goditën qytetin me artileri dhe snajperë. Mijëra civilë humbën jetën, qyteti pësoi dëme të mëdha dhe banorët u përballën me bombardime, mungesë ushqimi dhe frikën e snajperëve. Mladiç akuzohej për urdhra që çuan në bombardimin e zonave të banuara dhe përdorimin e terrorit ndaj civilëve.
Kulmin e krimeve e përbëri masakra e Srebrenicës në korrik 1995. Zona ishte shpallur “zonë e sigurt” nga Kombet e Bashkuara, por mbrojtja ndërkombëtare dështoi të ndalonte avancimin e forcave serbe. Pas marrjes së qytetit mijëra burra dhe djem boshnjakë u ndanë nga familjet, u transportuan dhe u ekzekutuan sistematikisht; më shumë se 8,000 u vranë dhe u groposën në varre masive. Masakra është cilësuar si gjenocid nga gjykatat ndërkombëtare.
Pas luftës Mladiç u akuzua për krime lufte dhe gjenocid. Për vite u shmang arrestimit, duke gëzuar mbështetje nga qarqe të fuqishme në Serbi dhe duke jetuar në vende të fshehta; autoritetet shpallën edhe shpërblim 5 milionë dollarë. Në maj 2011 ai u arrestua në një shtëpi rurale, në moshën 69 vjeç me probleme serioze shëndetësore, dhe u ekstradua në Hagë. Në 2017 u shpall fajtor për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe shkelje të ligjeve të luftës dhe u dënuar me burgim të përjetshëm; apeli konfirmoi dënimin në 2021. Gjatë procesit nuk shfaqi pendesë dhe reagoi me zemërim. Figura e tij mbetet thellësisht përçarëse në Ballkan; për viktimat ai është përgjegjës kryesor, ndonëse një pjesë e shoqërisë serbe e shihet si hero. Plagët e luftës mbeten të dukshme në Bosnje e Hercegovinë.
