Gjetja e mbetjeve mortore të së paku 23 personave në Zubin Potok është nisja e një procesi kompleks identifikimi, thotë Samira Krehiq, udhëheqëse e ICMP-së për Ballkanin Perëndimor. ICMP pritet të kryejë analizat e ADN-së dhe krahasimin e mostrave biologjike me profilet referuese të familjarëve. Procesi është multidisiplinar: gërmimi dhe nxjerrja e mbetjeve, dokumentimi dhe transferimi në objekt mortor, ekzaminimi mjekoligjor (arkeologji, antropologji, patologji), marrja e mostrave post-mortem për ADN dhe krahasimi laboratorik deri në konfirmimin ligjor të identitetit dhe dorëzimin e mbetjeve familjeve, sipas legjislacionit vendor.
Krehiq paralajmëron se identifikimi mund të vështirësohet nga gjendja e mbetjeve, degradimi i ADN-së, fragmentimi i skeleteve dhe mungesa e mostrave referuese nga familjarët; në raste të ndërlikuara mund të kërkohen analiza dhe ekspertiza shtesë. Ajo thekson se identiteti i viktimave dhe rindërtimi i ngjarjes duhet të bazohet në rezultatet e ADN-së dhe jo në supozime paraprake. Laboratori i ADN-së i ICMP-së është i akredituar dhe punon sipas standardeve, por shpejtësia e procesit varet nga cilësia dhe sasia e mostrave dhe nga puna në terren e patologëve mjekoligjorë.
ICMP është përfshirë në identifikimet që nga 1999; sipas një raporti të vitit 2017, mbi 2.500 nga rreth 4.500 personat e zhdukur u identifikuan me ndihmën e ADN-së, dhe rreth 2.000 të tjerë përmes metodave tradicionale kryesisht para 2002. Organizata ofron mbështetje për familjet, grupe të organizuara të familjeve dhe institucionet e Kosovës, duke përfshirë mbledhjen e mostrave referuese, ndihmë teknike dhe një program për menaxhimin e të dhënave.
Krehiq nënvizon edhe nevojën për bashkëpunim ndërkufitar dhe për të zhvilluar kapacitetet e brendshme të Kosovës për të zvogëluar varësinë nga ndihma ndërkombëtare, por pa përshpejtuar procesin e identifikimit dhe duke ruajtur rigorozitetin shkencor. Për rishikimin e identifikimeve të mëparshme, qasja duhet të jetë e kujdesshme, e koordinuar me autoritetet dhe e pranuar vullnetarisht nga familjet. Afatet e identifikimit mund të jenë muaj ose vite, varësisht nga rrethanat konkrete.
