Gjatë dekadës së fundit rrezatimi ultravjollcë (UV) është rritur ndjeshëm në shumë pjesë të Evropës, duke rritur rrezikun për kancerin e lëkurës dhe dëmtimet e syve. Një studim i publikuar në revistën “Photochemical & Photobiological Sciences” tregon se në disa zona të Evropës rritja e rrezatimit UV gjatë periudhës 2013–2022 ka qenë 10–20 për qind. Hulumtimi bazohet në të dhëna nga 40 stacione matëse në 19 vende evropiane, të mbledhura gjatë dhjetëvjeçarit, dhe ka përfshirë më shumë se 50 studiues nga institucione të ndryshme; ai kombinon matjet tokësore me të dhëna satelitore.
Sipas studiuesve, rezultatet tregojnë për herë të parë se rritja e vërejtur më parë vetëm në disa vende mund të konstatohet në zona më të gjera të kontinentit. Një faktor kyç i lidhur me këtë zhvillim është pakësimi i reve mbi Evropë, fenomen që i atribuohet ndryshimeve klimatike. Ndryshimet në shtresën e ozonit duket se kanë luajtur një rol më të vogël në rritjen e rrezatimit UV të matur në sipërfaqen e Tokës.
Zyra Federale Gjermane për Mbrojtjen nga Rrezatimi (BfS) paralajmëron se rritja e ekspozimit ndaj UV përbën një rrezik në rritje për shëndetin e popullsisë. Rrezatimi UV konsiderohet shkaku kryesor i kancerit të lëkurës dhe mund të shkaktojë dëmtime të syve. Në Gjermani kanceri i lëkurës është ndër llojet më të shpeshta të kancerit, dhe në Bashkimin Evropian diagnostikohen çdo vit rreth 150 mijë raste të reja melanome. Ekspertët theksojnë se mbrojtja nga dielli bëhet gjithnjë e më e rëndësishme, veçanërisht gjatë periudhave me indeks të lartë UV.
Studimi nënvizon rëndësinë e monitorimit afatgjatë të rrezatimit UV në Evropë; të dhënat e vazhdueshme ndihmojnë identifikimin e dallimeve rajonale, ndikimin e ndryshimeve klimatike dhe tendencave me pasoja për shëndetin. Presidentja e BfS-së, Inge Paulini, thekson se matjet afatgjata dhe të vazhdueshme janë thelbësore. Ekspertët kërkojnë masa më të mira mbrojtëse për popullsinë, përfshirë investime në hapësira të gjelbra urbane dhe krijimin e zonave me hije. Studiuesit rekomandojnë forcimin e monitorimit të rrezatimit UV për të dokumentuar ndryshimet afatgjata dhe për të ndihmuar në marrjen e masave më efektive për mbrojtjen e shëndetit publik.
