Shqipëria ka shumë ligje, strategji dhe plane, por i mungon shteti që funksionon në përditshmëri: zbatimi i ligjit. Shteti matet jo me kullat apo investimet festive, por me detaje themelore: respektin për policinë, lëvizjen pa kaos në qytete dhe pastërtinë e ambientit. Autori vë në pah tre provime që vendi nuk i kalon.
I. Polisi. Kur policia nënvlerësohet, zbehet shteti, sepse në çdo ndërveprim ajo përfaqëson Republikën. Një pjesë e shoqërisë trajton policin me arrogancë, duke u mburrur me përvoje jashtë vendit por duke bërë shkelje të ligjit në Shqipëri. Ligji duhet të zbatohet njësoj për të gjithë; liria nuk është të mos respektosh ligjin. Njëkohësisht kërkohet që policia të jetë më profesionale, e përgatitur, e paguar dhe e mbështetur. Përmendet se me ardhjen e drejtorit të ri të Policisë, Skender Hita, ka një përmirësim të dukshëm në punë.
II. Trafiku dhe parkingjet. Tirana dhe qytete të tjera vuajnë jo vetëm nga numri i automjeteve, por nga mungesa e disiplinës: makina mbi trotuar, në korsinë e dytë, para hyrjeve të spitaleve, në hapësira publike etj. Kjo reflekton mungesën e konceptit të jetesës në komunitet dhe pasojat e mungesës së zbatimit të ligjit, ku shkeljet tolerohen dhe negociohen. Përmendet ligji famëkeq 7501 si shkak i grabitjeve të hapësirave publike dhe private nga dyndjet migratore të brendshme, që kanë dëmtuar strukturën urbane, tokat bujqësore dhe bregdetin, duke bërë të vështirë rikthimin te një master-plan europian.
III. Plehrat. Mbeturinat janë pasqyrë e administratës dhe e kulturës qytetare. Kazanët e tejmbushur, hedhja e mbeturinave nga dritaret, qeset në trotuar dhe Lana si plagë mjedisore tregojnë dështimin në menaxhimin e mbeturinave dhe rrezikun shëndetësor. Krahasohet me praktikat evropiane të konteinerëve të mbyllur dhe boshatisjes më të shpeshtë.
Përfundimi: Shqipërisë i mungon zbatimi, jo idetë. Tre detyra prioriteti: rikthimi i autoritetit të ligjit, vendosja e rregullit në qytet dhe lufta serioze kundër ndotjes. Vetëm me këto masa mund të ndërtohet kultura e një shteti që respekton veten dhe qytetarët e tij.
