Thursday, August 6, 2026
  • Login
Timoni.al
  • LAJME
    • POLITIKE
    • KRONIKE
    • SOCIALE
    • Ekonomi
  • OP-ED
  • Sport
  • KOSOVA
  • Vendi
  • JETË/STIL
  • Rajoni
  • BOTË
  • Kuriozitete
  • Shendet
  • Media
  • Tech
  • TJERA
No Result
View All Result
  • LAJME
    • POLITIKE
    • KRONIKE
    • SOCIALE
    • Ekonomi
  • OP-ED
  • Sport
  • KOSOVA
  • Vendi
  • JETË/STIL
  • Rajoni
  • BOTË
  • Kuriozitete
  • Shendet
  • Media
  • Tech
  • TJERA
No Result
View All Result
Timoni.al
No Result
View All Result
Home KRYESORE

El Niño trondit ekonominë botërore: nga moti ekstrem te rritja e çmimeve, çfarë pritet të sjellë fenomeni klimatik?

timoni.al by timoni.al
August 6, 2026
in KRYESORE
0
Fenomeni klimatik El Niño: tronditje ekonomike botërore, nga moti ekstrem te rritja e çmimeve
0
SHARES
1
VIEWS
Share on FacebookShare on Twitter

Një “El Niño” i fuqishëm mund të godasë deri në fund të vitit, duke sjellë mot ekstrem, tronditje ekonomike dhe rritje të çmimeve të ushqimeve. Ekspertët paralajmërojnë se mund të jetë një nga fenomenet më të forta të regjistruara në 140 vitet e fundit, me pasoja që shtrihen përtej motit drejt ekonomisë globale dhe kostos së jetesës.

Christopher Callahan thekson se ngjarjet e mëparshme të El Niños kanë shkaktuar humbje enorme ekonomike: “El Niño i viteve 1982-1983 shkaktoi mbi 4 trilionë dollarë humbje ekonomike globale, të cilat u ndjenë deri në pesë vite pas fenomenit. Ndërsa ngjarja e viteve 1997-1998 solli rreth 5.7 trilionë dollarë humbje ekonomike”. El Niño, një fenomen që përsëritet zakonisht çdo 2 deri në 4 vjet, lidhet me ngrohjen e ujërave në Oqeanin Paqësor dhe shkakton thatësira të forta, reshje intensive, përmbytje dhe valë të nxehti, duke dëmtuar infrastrukturën, prodhimin bujqësor dhe zinxhirët e furnizimit.

Ndikimet në ushqim dhe bujqësi janë të rëndësishme: India përballet me temperatura ekstreme dhe rrezikon thatësirë për shkak të ndryshimeve në ciklet e erërave; Vietnami paralajmëron për valë të forta të nxehtit, rritje të reshjeve deri në 50% dhe përmbytje masive. Këto zhvillime mund të reduktojnë prodhimin bujqësor dhe të çojnë në rritje të çmimeve të ushqimeve në tregjet ndërkombëtare.

El Niño ndikon edhe në rrugët ujore strategjike: nivelet e ulëta të ujit në Panamë kufizuan numrin e anijeve që kaluan përmes Kanalit të Panamasë, duke ngadalësuar tregtinë globale dhe shkaktuar humbje prej miliona dollarësh. Në tregun e kakaos, Bregu i Fildishtë ka ngadalësuar shitjet dhe rritur çmimet për shkak të frikës nga thatësira, çka mund të çojë në çmime më të larta të çokollatës. Në Peru, aktiviteti i peshkimit u ndal për shkak të dobësimit të ngjitjes së ujërave të pasura me lëndë ushqyese, me pasoja të konsiderueshme ekonomike për komunitetet lokale.

Efektet ekonomike shpesh shtrihen për vite: studimet tregojnë se shumë vende përballen me ngadalësim dhe mungesë rimëkëmbjeje për 5 deri në 10 vjet pas ngjarjeve ekstreme. Disa qeveri po marrin masa paraprake: Panama planifikon racionimin e ujit për të shmangur bllokimin e Kanalit; Bangladeshi ka investuar në kërkime dhe sisteme paralajmëruese. Siç vë në dukje Paul Roundy, “Numri i njerëzve që humbin jetën nga stuhitë është ulur ndjeshëm. Nga qindra mijëra viktima në të kaluarën, sot në shumë raste flitet vetëm për dhjetëra”. Ekspertët theksojnë se përgatitja dhe investimet në sisteme paralajmëruese janë thelbësore për të zbutur pasojat e El Niños.

Previous Post

Fenomeni klimatik El Niño: tronditje ekonomike botërore, nga moti ekstrem te rritja e çmimeve

Next Post

Zjarret mbeten aktive në disa fshatra të Fierit, kërkohet ndërhyrje ajrore me dy helikopterë

Next Post
Zjarret mbeten aktive në disa fshatra të Fierit, kërkohet ndërhyrje ajrore me dy helikopterë

Zjarret mbeten aktive në disa fshatra të Fierit, kërkohet ndërhyrje ajrore me dy helikopterë

Shfletoni sipas Kategorisë

  • About
  • Advertise
  • Privacy & Policy
  • Contact

© 2024 timoni.al

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
No Result
View All Result
  • LAJME
    • POLITIKE
    • KRONIKE
    • SOCIALE
    • Ekonomi
  • OP-ED
  • Sport
  • KOSOVA
  • Vendi
  • JETË/STIL
  • Rajoni
  • BOTË
  • Kuriozitete
  • Shendet
  • Media
  • Tech
  • TJERA

© 2024 timoni.al