Në vitin kthyese 1990 emigrimi nisi si festë dhe si shpresë për çlirim dhe begati personale, një rrugë e shpejtë drejt lumturisë së individit dhe, sipas pritshmërive, drejt lulëzimit të vendit. Sidoqoftë, largimet masive pati pasoja të gjera për ekonominë dhe shoqërinë shqiptare. Me largimin e punëtorëve, pushtetet shisnin, mbyllnin e shkatërronin infrastrukturën prodhuese; papunësia u maskua për shkak të boshllëkut demografik, por prodhimi ra drejt zeros. Bujqësia u kthye në rendimente mesjetare, toka mbetën djerrë dhe u krijuan kushtet për t’i shitur ato të huajve.
Remitancat e dërguara nga emigrantët, edhe pse fisnike në qëllim, shtynin rritjen artificiale të çmimeve dhe krijuan presion inflacionist, duke zhvleftësuar fuqinë blerëse të parave. Paratë nga emigracioni nxitën, sipas tekstit, një formë parazitizmi dhe harresë të profesionit në vend. Emigrimi dobësoi opinionin publik, dhe kjo lejonte politikën, burokracinë dhe oligarkët të forconin pushtetin ndaj individit.
Autori ndan procesin në faza: e para ishte aventura e zgjedhur; e dyta, zbimi — kur vendi nuk premtonte më punë dhe shpresë; më pas mbyllja e derës, kur vendi nuk kishte struktura prodhuese, shëndetësore, arsimore e infrastrukturore për t’u pritë atyre që do të donin të riktheheshin. Disa elita brenda vendit perceptuan largimin si nder, duke argumentuar se vendet e punës i zëvendësonin vendasit. Për t’i bërë ikjet definitive, i dha të drejtën e votës diasporës, çka u përshkrua si këshillë për t’u qëndruar jashtë: votoni nga aty, por mbetni larg.
Pas boshatisjes demografike u panë pasoja të tjera: mungesë klientësh dhe taksapaguesish që rriti barrën fiskale për ata që mbetën, rënien e tregut të brendshëm dhe mungesën e mjeshtrave të vegjël. Burokracia dhe aparati politik vazhduan të vetëpaguhej. Faza e katërt ishte ndërgjegjja e fajit: ardhja e të huajve për të punuar tokat e lëna bosh dhe ndjenja se të afërmit në Shqipëri trajtoheshin si “mbetje sociale”. Në tekst përmendet pyetja nga romani i Adrian Nurit: a është vonë për të korrigjuar këtë rrugë? Përfundimi i autorit është i qartë: emigrimi ka shkatërruar vendin, një të vërtetë që shumëkush nuk e pa ndërkohë që numri i njerëzve ishte në hare.
