Kukulla prej druri Pinoku feston 145 vjetorin e botimit të veprës së Carlo Collodit, dhe për këtë rast në Qendrën “Sotir Kolea” të Bibliotekës Kombëtare ekspozohen disa vepra të rralla. Në ekspozitë përfshihet edhe botimi i parë i Pinokut në gjuhën shqipe, përkthyer nga Cuk Simoni dhe botuar në 1935. Përkthyesja dhe redaktorja letrare Aida Baro sjell informacione rreth këtij botimi, duke përmendur parathënien e Cuk Simonit ku thuhet “Pinoku e ka thirrur”, dhe faktin se përkthimi është në gegënisht me ilustrime të Terezina Shirokës.
Përveç kësaj botimi shqip, Biblioteka Kombëtare ka edhe kopje të disa veprave origjinale në italisht. Baro evidenton se vepra e Collodit është publikuar në episodë; tetë episodet e para dolën fillimisht në gazetë, ndërsa vepra u botua e plotë më 1883. Ajo thekson gjithashtu ilustrimet si element të spikatur të botimeve të hershme dhe vlerëson cilësinë e tyre në kopjet që ruhen në bibliotekë.
Teksti përmend se përralla e Pinokut, kukullës prej druri që merr jetë dhe përjeton një serie aventurash në botën e njerëzve, është ribotuar shumë herë. Në vitin 1964 u rishkrua në gjuhën letrare dhe, sipas materialit të ekspozitës, emri i përkthyesit Cuk Simoni u censurua dhe nuk u përmend më në libra. Aida Baro shprehet se përkthyesi “dënohet, filloi deklasimi i tij. Iu hoq edhe emri nga të gjitha librat”.
Teksti përfundon duke vënë në dukje se aventurat dhe mesazhet e veprës e kanë bërë Pinokun një klasik që ka rezistuar dekadave dhe mbetet i pëlqyer edhe nga brezat e rinj. Ekspozita në Qendrën “Sotir Kolea” sjell për publikun botime të rralla dhe ilustrime të vëna në dukje për vlerën e tyre historike dhe artistike.
