Këshilli i Ministrave i Republikës së Shqipërisë miratoi në parim marrëveshjen dypalëshe me Qeverinë e Republikës së Maqedonisë së Veriut për unifikimin e procedurave të kontrollit në brezin kufitar. Vendimi parashikon ngritjen e pikave të përbashkëta të kalimit dhe kryerjen e veprimtarive të përbashkëta të kontrollit, me zbatim që do të nisë fillimisht në pikën kufitare të Qafë Thanës.
Risia kryesore e marrëveshjes konsiston në ndryshimin e natyrës së kontrollit. Qafë Thanë funksionon që nga gushti 2023 me një ndalesë të vetme, por me dy kontrolle paralele, ku oficerë të policisë kufitare të të dy vendeve ndodhen në të njëjtën kabinë dhe secili proceson udhëtarin mbi bazën e juridiksionit përkatës (“One Stop – Two Shops”). Marrëveshja e re synon kalimin në një kontroll të vetëm e të integruar (“One Stop – One Shop”), të njohur si regjimi Hyrje–Hyrje: një ndalesë dhe një procedurë e përbashkët, ku veprimi i kontrollit kryhet njëherazi për të dy shtetet. Sipas përshkrimit, ndryshimi është cilësor: kalim nga dy juridiksione paralele nën të njëjtën strehë drejt një veprimi të vetëm kontrolli të përbashkët.
Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Maqedoninë e Veriut, Denion Meidani, e përshkroi zhvillimin si përmbushje të një prej angazhimeve të para të mandatit të tij, duke deklaruar: “Kufirin nuk e fshijmë me fjalë, por e bëjmë më të lehtë me vepra. Ky është kuptimi i vërtetë i fqinjësisë së mirë; radhë që shkurtohen, pritje që zvogëlohen dhe kohë që u kthehet familjeve dhe qytetarëve tanë”.
Nevoja për lehtësim të procedurave pasqyrohet edhe në fluksin e udhëtarëve: gjatë vitit 2025 në pikat kufitare mes dy vendeve u regjistruan rreth 4.58 milionë kalime, prej të cilave mbi 2.3 milionë vetëm përmes Qafë Thanës, pikë e përdorur intensivisht gjatë sezonit veror nga qytetarët e Maqedonisë së Veriut drejt bregdetit shqiptar.
Për hyrjen në fuqi të sistemit nevojitet nënshkrimi i marrëveshjes përfundimtare ndërmjet ministrive të Brendshme të të dy vendeve. Pas fazës pilot në Qafë Thanë, modeli pritet të zgjerohet gradualisht edhe në pikat e tjera kufitare që lidhin Shqipërinë me Maqedoninë e Veriut.
