Për vite, Sulltanati i Omanit njihej si ndërmjetësi më i besueshëm midis Iranit dhe SHBA-së, shpesh i quajtur “Zvicra e Lindjes së Mesme” për politikën e neutralitetit dhe diplomacinë e kujdesshme. Muscati luajti rol kyç në afrimin e palëve dhe në negociatat që çuan te marrëveshja bërthamore e vitit 2015. Politikëzimi i tij bazohej në një model trekëndëshimi, sipas analistit Hisham Helger, që mbante kanale të hapura komunikimi me Teheranin, Uashingtonin dhe vendet e Gjirit.
Sidoqoftë, zhvillimet e fundit tregojnë një zhvendosje të qëndrimit amerikan ndaj Omanit. Në negociatat që çuan në mirëkuptimin e fundit mes SHBA-së dhe Iranit, Omani mbeti jashtë vëmendjes diplomatike amerikane; kur presidenti Donald Trump njoftoi marrëveshjen, ai përmendi disa kontribues, por jo Omanin. Administrata amerikane reduktoi rolin e Muscatit në proces, dhe një zyrtar i lartë amerikan deklaroi se Omani ishte “larguar” nga negociatat, duke shprehur mosbesim ndaj tij.
Ndryshimi u shkaktoi pjesërisht deklaratat publike të Omanit pas sulmeve amerikane ndaj Iranit në qershor 2025 dhe në fund të shkurtit të këtij viti. Ministri i Jashtëm i Omanit kërkoi ndalimin e sulmeve, ndërsa Sulltani Haitham bin Tariq përgëzoi Ajatollah Mojtaba Khamenei për marrjen e postit të udhëheqës suprem të Iranit pas vdekjes së Ali Khameneit gjatë sulmeve izraelito-amerikane — veprime që në Uashington u interpretuan si afërsi me Teheranin.
Me dobësimin e rolit të Omanit, negociatat u drejtuan nga aktorë të tjerë: Pakistani, me mbështetjen e Egjiptit, Turqisë dhe Arabisë Saudite, mori një pozicion qendror, ndërsa Katari rriti ndikimin si ndërmjetës. Tensionet u shtuan edhe nga kërcënimet amerikane: Trump paralajmëroi se do ta “shtypte” Omanin nëse do të bashkëpunonte me Iranin për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, dhe Sekretari i Thesarit Scott Bessent ngriti mundësinë e sanksioneve ndaj Muscatit, çka ambasadori omanas mohoi.
Në marrëveshjen e re mes SHBA-së dhe Iranit, Omani ruan një rol të caktuar; dokumenti parashikon që Muscati dhe Teherani, në konsultim me vendet e tjera të Gjirit, të përcaktojnë administrimin dhe shërbimet detare të ardhshme në Ngushticën e Hormuzit sipas së drejtës ndërkombëtare. Disa ekspertë, si ish-diplomati Alan Eyre, theksojnë se Omani nuk ka mbajtur anën e askujt dhe se neutraliteti i tij mund ta ketë mbrojtur nga pasojat e drejtpërdrejta të konfliktit. Gjatë luftës, aeroportet e Omanit shërbyen si rrugë shpëtimi për mijëra persona, ndërsa portet e Soharit dhe Duqmit u bënë alternativa të rëndësishme ndaj trafikut në Ngushticën e Hormuzit. Në këtë kontekst, Omani vazhdon të jetë aktor rajonal, megjithë zbehjen e rolit të tij si ndërmjetësi kryesor midis SHBA-së dhe Iranit.
