Politika e re amerikane ndaj Ballkanit Perëndimor shënon një ndryshim të qartë: më shumë përgjegjësi i lihet vendeve të rajonit dhe më pak angazhim të drejtpërdrejtë nga Uashingtoni. Fokusi zhvendoset nga ndërhyrjet politike dhe të sigurisë drejt bashkëpunimit ekonomik dhe partneriteteve me përfitim të ndërsjellë, sipas Radios Evropa e Lirë dhe ekspertëve të konsultuar.
Ekspertët vlerësojnë se kjo qasje mund të ofrojë mundësi për rritjen e përgjegjësisë lokale, por ngre edhe rreziqe në një rajon ku institucionet mbeten të brishta dhe tensionet politike vazhdojnë. Kosova dhe Bosnje e Hercegovina përmenden veçanërisht si të ndjeshme për shkak të sfidave të brendshme dhe varësisë nga mbështetja ndërkombëtare në fushën e sigurisë.
Dokumenti i ri i Departamentit amerikan të Shtetit thekson se ka përfunduar epoka e ndërtimit të shteteve nën udhëheqjen amerikane. Në vend të saj, SHBA synon të mbështesë stabilitetin, zhvillimin ekonomik dhe luftën kundër korrupsionit, duke kërkuar që liderët rajonalë të marrin më shumë përgjegjësi për zgjidhjen e problemeve. Kjo ndryshim i qasjes reflekton një lëvizje drejt mbështetjes ndërkombëtare më të fokusuar në partneritete ekonomike sesa ndërhyrje të drejtpërdrejta politike ose ushtarake.
Ekspertja Heather Conley vlerëson se zgjidhjet e qëndrueshme duhet të burojnë nga vetë vendet e rajonit, duke vënë në dukje se përpjekjet e jashtme për të imponuar marrëveshje kanë pasur rezultate të kufizuara. Ajo paralajmëron gjithashtu se mungesa e një strategjie të qartë dhe e mekanizmave të fortë mbështetës mund të fuqizojë aktorët nacionalistë dhe të korruptuar.
Ndryshe nga qasja e viteve ’90, kur SHBA luajti rol vendimtar në përfundimin e konflikteve në Bosnje dhe Kosovë, politika e re duket se synon të reduktojë rolin amerikan si garantues i sigurisë. Kjo ka ngritur shqetësime, sidomos në lidhje me praninë amerikane në misionin e NATO-s në Kosovë, KFOR. Analistët paralajmërojnë se çdo zvogëlim i rolit amerikan mund të krijojë hapësirë për rritjen e ndikimit rus dhe kinez, dhe vënë në dukje se Bashkimi Evropian ende nuk ka kapacitetin politik dhe ushtarak për të zëvendësuar plotësisht SHBA-në në menaxhimin e krizave.
Pavarësisht ndryshimit të kursit amerikan, ekspertët nënvizojnë nevojën që Kosova dhe vendet e tjera të rajonit të vazhdojnë reformat e brendshme, të forcojnë sundimin e ligjit dhe të ndërtojnë institucione funksionale.
