Marrëveshja e re e shpallur nga presidenti amerikan Donald Trump për t’i dhënë fund armiqësive me Iranin ka rihapur debatin mbi dallimet me marrëveshjen bërthamore të arritur gjatë administratës së Barack Obama. Trump ka deklaruar se marrëveshja e tij është më e fortë dhe do të garantojë që Irani të mos zotërojë kurrë armë bërthamore, duke cilësuar marrëveshjen e Obamës si një nga më të këqijat e arritura ndonjëherë nga SHBA-ja dhe pretenduar se ajo i hapte rrugën Teheranit drejt armës bërthamore.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se është ende shumë herët për të bërë krahasime të drejtpërdrejta. Marrëveshja e shpallur nga Trump nuk është një pakt afatgjatë për programin bërthamor iranian, por një kornizë për ndalimin e luftimeve dhe uljen e tensioneve mes dy vendeve. Ndryshe nga kjo, marrëveshja e vitit 2015 e negociuar nga administrata Obama, së bashku me fuqitë ndërkombëtare, vendosi kufizime mbi programin bërthamor iranian dhe u monitorua nga organizma ndërkombëtarë; në atë kohë raportet konfirmuan se Irani po zbatonte detyrimet e marrëveshjes.
Situata ndryshoi pasi Trump u tërhoq nga marrëveshja gjatë mandatit të tij të parë. Më pas, Irani hoqi dorë nga angazhimet e tij dhe rifilloi zgjerimin e programit të pasurimit të uraniumit. Sipas detajeve paraprake të marrëveshjes së re, ajo synon ndalimin e armiqësive, rihapjen e Strait of Hormuz për trafikun detar dhe lehtësimin e kufizimeve ndaj porteve iraniane. Për më tepër, një marrëveshje gjithëpërfshirëse për programin bërthamor të Iranit mbetet ende për t’u negociuar, ndërsa detajet financiare të paktit të ri nuk janë bërë publike.
Lidhur me këtë tranzicion nga një marrëveshje të plotë dhe të monitoruar drejt një kornize për ndalimin e luftimeve dhe rikthimin e komunikimit ndërmjet Uashingtonit dhe Teheranit, burimet zyrtare dhe ekspertët që përmenden në raport thonë se krahasimet direkte kanë kufizime dhe se ndikimet afatgjata do të varen nga negociatat e mëtejshme dhe zbatimi i detajeve që ende nuk janë publikuar. Top Channel.
