Menjëherë pas fillimit të luftës në Ukrainë dolën paralajmërime për rrjedhje të mundshme të armëve, sipas dokumenteve të siguruara nga Report Mainz. Në fillim të marsit, Policia Kombëtare Spanjolle kontrolloi një zonë pranë Marbejës në kërkim të kokainës; pasoi një ndjekje dhe shkëmbim zjarri me tregtarë droge të maskuar si policë. Në automjetet u gjetën AK-47 dhe policia tha se bastisje të ngjashme çojnë pothuajse çdo javë në sekuestrime të armëve dhe municionit ushtarak. Oficeri Oscar Sanchez shprehet se si policë të zakonshëm “nuk mund të mbrohemi kundër këtij lloji arme ushtarake” pasi kanë vetëm pistoleta standarde.
Hetuesit raportojnë se bandat e drogës po përdorin municion standard të NATO-s 5.56 mm, të cilin disa dyshojnë se e sjell lufta në Ukrainë. Agustin David Domngez, përfaqësues sindikal në Guardia Civil, thotë se municioni është më i lehtë për t’u gjurmuar dhe shpesh vjen nga lufta në Ukrainë. Këto pretendime nuk mund të verifikohen në mënyrë të pavarur nga Report Mainz.
Pyetja kryesore është nëse armët dhe municionet nga fushat e betejës ukrainase përfundojnë në tregun e zi evropian. Jo vetëm në Spanjë, por edhe në Evropë policia sekuestron rregullisht armë ushtarake. Eksperti i municioneve Marko Polers, ish-anëtar i KSK-së gjermane, identifikoi në foto nga një bastisje në Hungari një AK-47 të modernizuar “të destinuar për tregun ushtarak”. Ai vlerëson se armë të tilla janë më të lehta për t’u siguruar në Ukrainë dhe se shumë prej tyre nuk ishin regjistruar siç duhet në fillim të luftës, duke përfunduar në shitje të paligjshme.
Që në maj 2022 Europol paralajmëroi se tregtia e paligjshme kishte filluar dhe mund të rritej. Në korrik 2022 Frontex raportoi se ekzistonte qasje pothuajse e pakufizuar ndaj armëve në Ukrainë dhe se kishte indikacione për kontrabandim drejt BE-së. Eksperti i terrorizmit Hans-Jakob Schindler thotë se shtetet e BE-së nuk pranojnë se armët e dërguara për luftë po përdoren ndryshe dhe kritikon mungesën e mekanizmave të kontrollit, përfshirë mungesën e një baze të përbashkët me numra serialë për armët e furnizuara në Ukrainë.
Hetuesit spanjollë dhe dokumentet diplomatike të Report Mainz tregojnë se krahasimet sistematike të të dhënave brenda BE-së shpesh nuk janë të mundshme. Agjencitë përkatëse e konsiderojnë kontrabandën e armëve si një sfidë të madhe. Në Evropë ka rreth 35 milionë armë të paligjshme në qarkullim, ndërsa vetëm 620.000 raste janë regjistruar në Sistemin e Informacionit Shengen.
