Bëhet fjalë për zgjerimin e furnizimit me gaz natyror të lëngshëm (LNG) amerikan në Ballkan, me synimin për të zëvendësuar Rusinë si furnizues kryesor, dhe me Greqinë që luan një rol qendror. Kölner Stadtanzeiger raporton se Shtetet e Bashkuara po investojnë në tubacione, terminale LNG dhe kontrata afatgjata për të rritur ndikimin e tyre gjeopolitik në rajon, ndërsa në Bruksel rriten shqetësimet se kjo mund të krijojë një varësi të re.
Një projekt kyç është gazsjellësi Southern Interconnection, që do të transportojë LNG amerikan nga Krk i Kroacisë deri në Bosnjë-Hercegovinë. Gazsjellësi 236 kilometra i gjatë, me vlerë 1.5 miliardë dollarë, do të financohet, ndërtohet dhe operohet nga kompania amerikane AAFS Infrastructure and Energy LLC, e cila lidhet me rrethin e Presidentit Donald Trump. Sekretari i Energjisë i SHBA-së, Chris Wright, deklaroi se projekti do të ketë mbështetjen e qeverisë amerikane.
Projekti synon të shkëpusë Bosnjë-Hercegovinën nga varësia aktuale ndaj gazit rus, i importuar përmes tubacionit TurkStream që kalon nëpër Bullgari dhe Serbi. Me vënien në punë të Ndërlidhjes Jugore, e planifikuar për vitin 2028, vendi do të ketë për herë të parë akses të drejtpërdrejtë në burime jo-ruse. Qeveria në Sarajevë i dha një koncesion 30-vjeçar ndërtimit dhe operimit të gazsjellësit një kompanie amerikane përmes një ligji të veçantë dhe pa tender publik, një vendim që nuk u pëlqeu në Bruksel. BE-ja paralajmëron se anashkalimi i procedurave standarde të prokurimit mund të rrezikojë integrimin e vendeve kandidat në tregun evropian të energjisë dhe aksesin në fonde zhvillimi.
Në nivel rajonal, Akti i Demokracisë dhe Prosperitetit të Ballkanit Perëndimor, miratuar nga Kongresi amerikan, synon të thellojë bashkëpunimin ekonomik dhe të inkurajojë investimet amerikane, me LNG-në në qendër. Analistët e IEEFA parashikojnë se pjesa e LNG-së amerikane mund të rritet në 80% të importeve evropiane të LNG-së deri në 2028; në Greqi, 66% e importeve të LNG-së në tremujorin e parë të 2026 erdhën nga SHBA-ja. Greqia konsiderohet partneri kryesor energjetik i SHBA-së në Mesdheun Lindor; terminalet në Revythousa dhe Alexandroupoli furnizojnë një “korridor vertikal” drejt Bullgarisë, Rumanisë, Moldavisë, Hungarisë dhe Ukrainës, me plane për përfshirjen e Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë. Në fund të prillit, kompania greke Aktor Group nënshkroi një kontratë 20-vjeçare për furnizim LNG në Shqipëri; në ceremoni morën pjesë edhe përfaqësues amerikanë, duke treguar peshën politike të projekteve.
Përfaqësues të BE-së, përfshirë zëvendëspresidenten e Komisionit Teresa Ribera, paralajmërojnë rritjen e varësisë së Evropës nga importet amerikane të LNG-së. Artikulli thekson edhe investimet amerikane në infrastrukturë digjitale dhe forcimin e pranisë ushtarake në Ballkan, duke vënë në dukje se politikat e energjisë, infrastrukturës dhe mbrojtjes po ndërthuren ndërsa BE-ja përparon ngadalë me zgjerimin.
