Kryeministri Edi Rama mbajti një leksion në Universitetin e Kombeve të Bashkuara në Tokio para studentëve, stafit akademik, diplomatëve, zyrtarëve japonezë, përfaqësuesve të shoqërisë civile dhe komunitetit shqiptar në Japoni, duke paraqitur rrugëtimin e Shqipërisë nga izolimi komunist drejt integrimit europian dhe fuqizimit si aleat euroatlantik i besueshëm. Ai përshkroi integrimin në Bashkimin Europian si një “zgjedhje qytetërimi” dhe një projekt transformues për shtetin dhe shoqërinë, jo thjesht si një proces teknik apo politik. Rama kujtoi periudhën e izolimit të thellë dhe ndikimin e revolucionit kulturor, duke theksuar se rënia e komunizmit solli një vendim ekzistencial drejt demokracisë, hapjes dhe lidhjes transatlantike.
Kryeministri nënvizoi se Shqipëria ndodhet në fazën më konkrete të procesit të anëtarësimit në BE: pas çeljes së negociatave dhe përparimit në kapituj, javën e ardhshme pritet një konferencë ndërqeveritare që hap një fazë të re për mbylljen e kapitujve me synimin e përfundimit brenda një viti e gjysmë. Rama theksoi se rruga para mbetet sfiduese, por se nuk ekziston “plan B” përballë lirisë, shtetit të së drejtës dhe demokracisë. Anëtarësimi në BE përcaktohet si transformim i brendshëm që kërkon ndërtimin e institucioneve, forcimin e sundimit të ligjit, modernizimin e administratës, dhe luftën kundër korrupsionit e krimit të organizuar. Një nga reformat kryesore të përmendura ishte reforma në drejtësi, e cilësuar si ndër më të vështirat dhe me peshë.
Rama vuri në dukje se agresioni rus ndaj Ukrainës rikujtoi Evropën për nevojën e sigurisë dhe se integrimi i plotë i Ballkanit Perëndimor në BE është interes strategjik i Europës. Ai pohoi se Shqipëria ka dëshmuar që është partner i qëndrueshëm, aleat i përkushtuar i NATO-s dhe i lidhur me marrëdhëniet transatlantike, ndërsa shtriu vëmendjen edhe drejt Azisë si burim mësimesh.
Si partner i rëndësishëm u veçua roli i Japonisë: shembull i qëndresës, ndihmë pas tërmetit të 2019-ës, dhe trajnimet për profesionistë shqiptarë. Rama theksoi se marrëdhënia me Japoninë mbështet ndërtimin e kulturës së ekselencës dhe institucioneve të nevojshme për integrimin evropian, dhe ftoi pjesëmarrësit japonezë të vizitojnë Shqipërinë.
