Kullat e vjetra në Kukës dhe Has, të njohura më parë si simbole të jetës dhe historisë familjare, po rifokusohen për një përdorim të ri përmes një projekti rijetëzimi. Synimi i iniciativës është t’i rikthejë këto ndërtesa me vlera arkitekturale në hapësira funksionale, të tilla si bujtina, muze dhe qendra kulturore, me qëllim dhënien e një shtyse për zhvillimin e turizmit në zonë.
Për trashëgimtarët e kullave, përpjekja shkon përtej restaurimit fizik: ajo paraqitet si një mënyrë për të ruajtur identitetin familjar dhe për ta kthyer këtë trashëgimi kulturore në një burim zhvillimi ekonomik. Projekti thekson lidhjen midis kujtesës së së shkuarës dhe shfrytëzimit të saj si aset për të ardhmen, duke e paraqitur rikthimin e kullave si ura lidhëse mes historisë dhe zhvillimit të mëtejshëm.
Institucionet përgjegjëse kanë nisur hapa konkretë për zbatimin e projektit. Aktualisht po punohet për pajisjen e trashëgimtarëve me certifikata pronësie, një fazë që paraprin ndërhyrjet e mëtejshme restauruese. Faza pasuese e programit parashikon ndërhyrjet fizike për restaurimin e kullave, me qëllim përshtatjen e tyre për funksionet e reja të parashikuara.
Projekti shtrihet në katër qarqet e veriut të vendit dhe siguron financiarizim përmes burimeve të qeverisë shqiptare dhe faktorëve ndërkombëtarë. Në tekst përmendet vetëm qëndrimi i financimit, pa detaje të mëtejshme mbi masën apo zbatimin e tij.
Përmbledhtas, iniciativat për rijetëzimin e kullave synojnë transformimin e këtyre ndërteseve historike në objekte me përdorim publik dhe turistik, duke ruajtur vlerat kulturore dhe duke ofruar mundësi të reja ekonomike për trashëgimtarët dhe komunitetet lokale.
