Inteligjenca artificiale po zë vend gjithnjë e më shumë në përditshmërinë tonë, dhe projekti Smart City që do të zbatohet nga kompania “PRISAJT Ej-AJ” nga Emiratet bazohet kryesisht në këtë teknologji. PRISAJT prezantohet si kompani që synon ndërtimin e qyteteve të së ardhmes, me kontroll të shtuar të sigurisë dhe përdorim të teknologjisë Smart. Kompania pretendon se roli i saj në kontrollin e pandemisë Covid-19 në Emiratet e Bashkuara ka qenë thelbësor dhe se ka kontribuar në organizimin e Expo 2020 me 23 milionë vizitorë.
Edhe pse specifikat e plota nuk janë publikuar, dokumenti i prezantimit në Shqipëri përmban elemente kryesore. Platforma Presight synon të lidhë inteligjencën artificiale, informacionet teknologjike dhe përpunimin e të dhënave, me qëllim që qytetet të bëhen më parashikuese, të reagojnë më shpejt dhe të jenë më të sigurta. Objektivat e përmendura përfshijnë monitorimin dhe menaxhimin e operacioneve në nivel qyteti; optimizimin e përdorimit të burimeve në shkallë të gjerë; sigurinë publike dhe reagimin ndaj emergjencave; ndërgjegjësimin në kohë reale për situata në sektorë të ndryshëm; vendimmarrjen proaktive dhe parashikuese; automatizimin e proceseve operative dhe reagimin ndaj ngjarjeve; si dhe koordinimin mes institucioneve për shërbimet në terren.
Ekspertë të fushave të ndryshme u cituan lidhur me projektin. Faik Basha, ekspert sigurie, tha: “Është një projekt që ka parashikuar nga pika A në B të gjitha pikat e monitorimit, survejimit dhe shpërndarjes së informacionit tek ato burime që e kanë të nevojshëm informacionin e tillë për zbatimin e detyrave të tyre funksionale”. Edmond Licaj, ekspert IT, shpjegoi dallimin midis kamerave të zakonshme dhe atyre me AI: “Nuk do të thotë se një kamerë me AI është më e mirë se një kamerë tjetër. Kamerat me AI janë inteligjente, më të avancuara: pamje, regjistrimi, zëri dhe monitorimi i sjelljes. Përdoren terma trend, që nuk trembin, se nëse vendosim do të përdorim kamera më inteligjente për monitorim, do të krijonte panik te njerëzit”.
Projektin përmendet gjithashtu si i përshtatshëm për instalim në shumë lloje kamerash — dronë, kamera trupi (p.sh. policore), kamera termale dhe IP — duke theksuar integrimin e kamerave ekzistuese me sistemin e ri për përpunim informacioni. Për teknologjinë E-AJ rekomandohen kamera 2MP HD, 4MP dhe 8MP (4K). Fleksibiliteti i sistemit u prezanton institucioneve mundësinë për ta ndërtuar atë sipas nevojave dhe buxhetit. Nga komuniteti i IT-së u ngrit shqetësimi se Shqipëria nuk është gati për një platformë të tillë për shkak të problemeve të së shkuarës dhe rrjedhjeve të të dhënave personale; sipas Licajt: “Shqipëria është në një gjendje që i duhet të ndërtojë një infrastrukturë digjitale për identitetin e saj. Numra të rinj identifikimi, pasaporta të reja, në mënyrë që të kemi një siguri të gjerë afatgjatë për 15-20-vjeçarin e ardhshëm. Të dhënat tona, përveç se janë vjedhur, janë fshirë, janë marrë, çfarë nuk është bërë me to prej vitit 2008 e sot dhe ne flasim se si tani këto të dhëna t’i marrim dhe t’i monitorojmë diku tjetër, t’u japim dhe këtyre shqiptarëve akses, prandaj unë besoj fort se ajo çfarë dimë dhe flasim është shumë pak në raport me atë çfarë fshihet”. Faik Basha shtoi: “Nuk kemi asnjë humbje privatësie më shumë se sa e kemi. Megjithatë, me rritjen e rreziqeve duhet të lëshojmë pak edhe nga vetja jonë”.
