Opinion nga Timoni.al
Në Shqipëri, çështja e pronës është kthyer në një histori të pafund dështimesh, premtimesh dhe “zgjidhjesh” që ndryshojnë emër, por jo realitet. Tri dekada më vonë, qytetarët ende nuk dinë me siguri ku fillon dhe ku mbaron prona e tyre, kush e mbron atë dhe kush e prek.
Në këtë terren të ndezur, çdo lëvizje institucionale mbi pronën nuk është thjesht administrim. Është ndërhyrje direkte në një plagë të hapur shoqërore. Dhe pikërisht për këtë arsye, ajo duhet të jetë e pastër, e shpjeguar dhe e pambuluar nga mjegulla.
Por ajo që po ndodh në Himarë ngre pikërisht të kundërtën: mjegull.
Krijimi i “Himara Invest” është prezantuar si një hap modernizues, si një instrument për menaxhim më efikas të aseteve publike. Por kur shikon mënyrën se si është ndërtuar ky mekanizëm, shpejtësinë e vendimmarrjes, përqendrimin e kompetencave dhe mungesën e përgjigjeve publike, lind një realitet tjetër—shumë më i ashpër dhe shumë më shqetësues.
Në qendër të këtij procesi qëndron Vangjel Tavo, dhe pikërisht këtu nuk ka më vend për retorikë të butë.
Sepse kur një strukturë krijohet, organizohet dhe vihet në funksion me një ritëm të tillë të përshpejtuar, kur dokumentet dalin me të njëjtat data, kur vendimmarrja përqendrohet dhe kur pyetjet bazë të transparencës mbeten pa përgjigje, atëherë nuk kemi të bëjmë me një proces normal administrativ.
Kemi të bëjmë me një sistem që nuk po shpjegohet mjaftueshëm.
Dhe në një vend si Shqipëria, ku prona ka qenë për dekada burim konflikti, çdo mungesë shpjegimi nuk është neutralitet—është rrezik.
Himara nuk është një bashki e zakonshme. Është një nga zonat më të ndjeshme të vendit, ku çdo metër tokë ka histori, ku çdo vendim mbi pronën prek familje reale, konflikte reale dhe procese të hapura gjyqësore.
Në këtë realitet, nuk ka luks për eksperimente institucionale të mbyllura.
Nuk ka hapësirë për struktura që nuk japin llogari të qarta.
Nuk ka justifikim për heshtje institucionale.
Dhe mbi të gjitha, nuk ka vend për modele që e zhvendosin vendimmarrjen larg syve të publikut.
Sepse qytetarët nuk po kërkojnë favor.
Po kërkojnë një gjë elementare: të dinë çfarë po ndodh me pronën e tyre.
Dhe kur kjo pyetje nuk merr përgjigje, atëherë problemi nuk është më teknik. Është politik. Është institucional. Është demokratik.
Në këtë pikë, çdo justifikim për “efikasitet” apo “zhvillim” humb peshë nëse nuk shoqërohet me transparencë të plotë.
Sepse zhvillimi pa transparencë nuk është zhvillim. Është imponim.
Dhe imponimi, në një zonë si Himara, nuk sjell stabilitet—sjell tension.
Sot, pyetjet janë të thjeshta, por të rënda:
Kush kontrollon realisht “Himara Invest”?
Kush mban përgjegjësi për vendimet e saj?
Cilat prona preken dhe mbi çfarë kriteresh?
Dhe pse informacioni bazë nuk i jepet publikut?
Derisa këto pyetje të marrin përgjigje të qarta, çdo projekt do të mbetet i ekspozuar ndaj një gjëje që asnjë dokument nuk e mbulon dot: mungesës së besimit.
Dhe në Shqipëri, mungesa e besimit është gjithmonë më e rrezikshme se çdo vendim.
Sepse ligjet mund të shkruhen.
Por besimi ose ndërtohet, ose humbet.
Dhe kur humbet, nuk rikthehet me njoftime për shtyp.
