Marta Kos, komisionere evropiane për zgjerimin, tha në një bisedë në Atlantic Council se Shqipëria dhe Mali i Zi kanë shanse konkrete për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian, edhe përpara vitit 2030 në rastin e Shqipërisë. Ajo theksoi se zakonisht institucioni që përfaqëson nuk vendos data për procesin e anëtarësimit, sepse përparimi varet nga meritokratia dhe nga rezultatet konkrete të reformave, por shprehu mbështetje për objektiva ambicioze.
Për Malin e Zi Kos tha se është e mundur të mbyllë të gjithë kapitujt deri në fund të këtij viti dhe të bëhet anëtari i 28-të i BE-së, duke përmendur edhe popullsinë prej rreth 650,000 banorësh. Për Shqipërinë ajo tha se mund të bëhet anëtare deri në vitin 2030 ose edhe më herët, duke përmendur vendosmërinë e treguar nga qeveria shqiptare për të mbyllur negociatat deri në fund të vitit të ardhshëm.
Kos tha gjithashtu se pritet mundësia e një vendi të ri kandidatë në të ardhmen dhe shprehu padurim për këtë perspektivë. Në përgjigje të pyetjes rreth propozimeve për forma të përkohshme të përfshirjes së vendeve të Ballkanit në strukturat evropiane — si anëtarësim “i lehtë” pa të drejtë vetoje, apo përfshirje në Schengen dhe tregun e përbashkët me kushte të reduktuara, siç sugjeruan në një letër Presidenti i Serbisë dhe Kryeministri i Shqipërisë — Kos u shpreh kundër idesë së një anëtarësimi “light”.
Ajo shpjegoi se ose je anëtar me të gjitha të drejtat, ose nuk je anëtar dhe nuk i ke ato të drejta. Megjithëse kupton motivet e asaj letre nëse procesi i zgjerimit përballet me probleme, nuk mbështet zgjidhje të tilla, sepse detyra e saj është t’i ndihmojë vendet e rajonit të plotësojnë kriteret dhe reformat e nevojshme për t’u bërë anëtare të plota. Kos kujtoi se kjo është edhe logjika mbi të cilën është ndërtuar Traktati Evropian: nëse një vend përmbush kriteret, duhet të bëhet anëtar i plotë i Bashkimit Evropian.
