Referendumi i fundit në Itali ka evidentuar një mobilizim të lartë të të rinjve, me pjesëmarrje prej 67% në grupmoshën 18–28 vjeç, ku shumica votuan ‘Jo’ me 58,5%. Të dhënat tregojnë se ata me nivele të larta arsimi ishin më të prirur për të refuzuar ndryshimet, ndryshe nga punonjësit e zakonshëm, ku mbështetja për “Po” ishte më e lartë midis amviseve. Pjesëmarrja e përgjithshme arrin në 58,9%, ndërsa mbështetja për ligjin ishte vetëm 31% në qendër të spektrit politik.
Mobilizimi i lartë, sidomos i të rinjve, lidhet me politizimin e referendumit, ku vendimet e votuesve u bazuan kryesisht në pasojat politike dhe jo në përmbajtjen specifike të reformës. Disa votues që kishin kontribuar në abstencionin e zgjedhjeve të mëparshme u aktivizuan për të votuar “Jo”, duke ndikuar në rezultatet përfundimtare. Analiza e pjesëmarrjes sipas moshës tregon se studentët dhe të rinjtë kishin pjesëmarrjen më të lartë, ndërsa të moshuarit dhe ata ekonomikisht të pakënaqur pjesëmarrësit më të ulët.
Gjenerata Y (29–44 vjeç) e paraqiti abstencionin më të lartë me 47,5% të mosvotuesve, duke preferuar gjithashtu “Jo” me 54,8%. Politike, mobilizimi ishte më i dukshëm në partitë e majta dhe të djathta, me më pak aktivizim në qendër dhe qendror-djathtas. Partia Demokratike kishte një qëndrim pro-“Po” të ulët (rreth 9%), ndërsa Mbështetësit e M5S kishin 17% për “Po”, ndonëse udhëheqësi i tyre mbështeste “Jo”. Prirjet te votuesit e Lega dhe Forza Italia tregonin 12% dhe 10% për “Jo”.
Analiza sipas të ardhurave dhe statusit social nxjerr në pah se vota “Jo” ishte më e fortë mes grupeve të arsimuara dhe ekonomikisht të privilegjuara, ndërsa “Po” ishte më e pranishme tek amviset dhe ata me arsimim më të ulët. Dështimi i qeverisë dhe sidomos i kryetares së Këshillit, Giorgia Meloni, është evident, përballë sfidave ekonomike, rritjes së kostove të jetesës dhe tensioneve ndërkombëtare.















