Rreth dy të tretat e të rinjve përdorin programe të inteligjencës artificiale (IA) për të mësuar dhe për të kërkuar informacion. Shtrohet pyetja: është sistemi arsimor gati për këtë transformim? Në Maqedoninë e Veriut, mësuesi Dobri Jovevski ndihmohet nga IA për të krijuar materiale mësimore dhe detyra interaktive, duke rritur angazhimin e nxënësve.
Sipas të dhënave nga Eurostat, të rinjtë e moshës 16-24 vjeçare po bëhen gjithnjë e më të varur nga teknologjia, duke përdorur IA për përgatitjen e punimeve dhe për leximin e materialeve komplekse. Ekspertët, si Stefania Giannini nga UNESCO, paralajmërojnë se inteligjenca artificiale përfaqëson një fazë të re të transformimit teknologjik, duke përgjysmuar barrierat e komunikimit njerëzor.
Megjithatë, zhvillimi i IA në arsim ka sfida. Edhe pse 85 për qind e studentëve e përdorin atë në përditshmërinë e tyre, institucionet arsimore ende po shqyrtojnë se si të bien në harmoni me këtë teknologji. Në vendet si Estonia dhe Franca, një sasi e madhe e mësuesve e përdorin IA-në për të përgatitur materiale mësimore, por shumë janë të shqetësuar për plagjiaturën dhe për humbjen e aftësive kritike të nxënësve.
Në Maqedoninë e Veriut, autoritetet mendojnë se IA mund të ndihmojë në një mësim të personalizuar, duke i liruar mësuesit nga detyrat rutinë. Sidoqoftë, theksojnë se duhet të ruhet roli i mësuesit në procesin mësimor. Vendet e Ballkanit Perëndimor janë ende në faza të hershme të integrimit të IA-së në arsim, me disa përpjekje për modernizimin e sistemit, por pa strategji konkrete për zbatimin e kësaj teknologjie.
Sipas ekspertëve, rreziqet e IA-së përfshijnë çështje si plagjiatura dhe prirje për t’u mbështetur te makina për të menduar. OECD vëren një “Crutch Effect”, ku studentët mund të bëjnë detyrat më lehtësisht, por humbasin thelbin e materialit. UNESCO thekson rëndësinë e një qasjeje të kujdesshme në përdorimin e IA-në në shkolla.
Në përmbledhje, inteligjenca artificiale ofron mundësi të reja në edukim, por ndihma e saj duhet të jetë e mbikëqyrur dhe e balancuar me nevojën e ruajtjes së të menduarit kritik dhe të interaksioneve njerëzore në arsim.
