Sulmet e vazhdueshme të Moskës ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës kanë rritur shqetësimet në Evropë për sigurinë e rrjeteve elektrike. Vendet që kufizojnë me Rusinë, si Estonia, Letonia, Lituania dhe Polonia, kanë ndërmarrë masa për të mbrojtur sistemet energjetike nga sulmet ushtarake dhe sabotimet. Sipas ‘Politico’, këto vende kanë siguruar fonde të reja nga Bashkimi Evropian për të forcuar sigurinë e infrastrukturës energjetike, duke përfshirë barrierat fizike, mbrojtjen kundër dronëve, dhe sisteme për parandalimin e sulmeve kibernetike.
Këto masa janë financuar me rreth 113 milionë euro nga buxheti afatgjatë i BE-së, dhe për herë të parë Komisioni Evropian ndan fonde specifike për mbrojtjen fizike të rrjeteve energjetike. Ndërsa siguria e furnizimit me energji ka qenë një prioritet për vendet e BE-së, theksi në mbrojtjen fizike është relativisht i ri, reflektuar nga përkeqësimi i situatës për shkak të luftës në Ukrainë.
Ministri i Energjisë i Lituanisë theksoi se energia po përdoret si armë në këtë luftë, duke e bërë përgjegjësinë për mbrojtjen e infrastrukturës të kalojë tek institucionet ushtarake. Që nga vitit të kaluar, Rusia ka intensifikuar sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, duke bërë që shumë rajone të mbeten pa energji dhe miliona njerëz të përballen me temperatura të ulëta.
Dëmtimi i kabllos nënujore EstLink 2 që lidh Baltikun me Finlandën ka shtuar shqetësimet rreth dobësive të infrastrukturës. Vonesa në riparimin e kabllos, për shkak të mungesës së pjesëve rezervë, ka bërë që Letonia të nisë grumbullimin e komponentëve për forcimin e kapaciteteve rezervë.
Aktualisht, patrullat e NATO-s po monitorojnë zonën ku kalon EstLink 2, dhe vendet baltike kanë instaluar sisteme mbrojtëse në pikat kritike të rrjeteve të tyre. Të tre këto vende kanë ndërprerë lidhjet e rrjetit me Rusinë dhe Bjellorusinë, duke forcuar lidhjet me Poloninë. Finlanda ka investuar shumë vite në zgjerimin e rrjeteve dhe forcimin e lidhjeve energjetike me fqinjët.
Sipas autoriteteve lituaneze, janë raportuar mbi 30 incidente që lidhen me tentativat për dëmtim të infrastrukturës energjetike që nga viti 2022. Në dimrat e ashpër baltikë, ndërprerjet e energjisë janë kritike, duke bërë që vendet të kërkojnë zgjerimin e financimit të BE-së për sigurinë energjetike në mbarë Evropën.
