Informaliteti, ulja e besimit në banka, shmangia e komisioneve dhe taksave, si dhe tradita e mbajtjes së parasë në dorë, janë disa nga faktorët që po i nxisin qytetarët shqiptarë drejt përdorimit të cash-it. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, sasia e cash-it në ekonomi arriti në 4.83 miliardë euro deri në fund të vitit 2025, duke shënuar një rritje të konsiderueshme prej 600 milionë eurosh krahasuar me vitin 2024.
Kjo është vlera më e lartë e arritur në vitet e fundit dhe rritja e numrit të parasë në dorë krijon kosto për ekonominë, duke rritur hapësirat për informalitet dhe duke e vështirësuar luftën kundër pastrimit të parave për shkak të qarkullimit të pakontrolluar. Në total, ekonomia shqiptare ka një qarkullim prej 1.9 trilionë lekësh, ku paraja cash përbën 25.4% të saj. Kjo normë e cash-it është më e larta në rajon dhe Evropë, duke u krahasuar me Eurozonën, ku niveli i parasë jashtë bankave është rreth 9%.
Shqipëria ka një nga përqindjet më të larta të parasë cash në krahasim me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, ku ky tregues është ndjeshëm më i ulët se 10%. Të dhënat sugjerojnë se rritja e vazhdueshme e përdorimit të cash-it pasqyron një nivel të lartë të informalitetit në ekonomi.
Për të adresuar këtë situatë dhe për të reduktuar ndjeshëm përdorimin e parasë në dorë, Ministria e Financave ka vendosur tavane të reja për pagesat. Kështu, për bizneset kufiri është vendosur në 100 mijë lekë, ndërsa për individët në 500 mijë lekë. Këto masa synojnë të nxisin një kult më të fortë të pagesave elektronike dhe të pakësojnë informalitetin në sistemin ekonomik shqiptar.
