Rajoni i Korçës, si pjesë e Shqipërisë, po përballet me sfida të rëndësishme në lidhje me gërmimet e paligjshme për objekte dhe sende me vlerë të trashëgimisë kulturore. Ligji aktual nuk e klasifikon këtë veprim si vepër penale, duke krijuar nevojën për ndryshime ligjore dhe një koordinim më të mirë midis aktorëve lokalë për të parandaluar trafikimin e paligjshëm të këtyre objekteve.
Mbështetjeja e Departamentit të Shtetit të SHBA-së dhe Ambasadës amerikane në Shqipëri ka qenë e rëndësishme për forcimin e institucioneve dhe aktorëve lokalë në luftën kundër gërmimeve të paligjshme dhe trafikimit të trashëgimisë kulturore. Në vitet e fundit, në qarkun e Korçës janë konstatuar raste të shumta të gërmimeve të paligjshme dhe tentativave për trafikimin e objekteve kulturore, duke treguar se kjo çështje vazhdon të jetë e pranishme dhe kërkon një veprim të koordinuar.
Gjatë një tryeze të rrumbullakët të organizuar në Korçë, ekspertët dhe aktorët lokalë theksuan rëndësinë e angazhimit të komunitetit në ruajtjen e trashëgimisë kulturore. Sipas tyre, ndërgjegjësimi i banorëve, veçanërisht atyre që jetojnë pranë zonave të mbrojtura, është kyç për raportimin e rasteve të dyshimta dhe mbrojtjen e vlerave kulturore, që i përkasin të gjithë shoqërisë.
Kjo situatë nënvizon nevojën për një strategji të qëndrueshme dhe bashkëpunuese për të garantuar mbrojtjen e trashëgimisë kulturore në rajon, duke përfshirë përmirësimin e legjislacionit dhe angazhimin aktiv të komunitetit në ruajtjen e këtij patrimoni. Këtë e vërtetojnë rastet e shkeljeve të ligjit dhe përpjekjet e vazhdueshme për të mbrojtuar këto vlera, të cilat janë thelbësore për identitetin kulturor dhe historik të vendit.
