Zvarritja e procesit të konstituimit të Kuvendit dhe krijimit të Qeverisë së re në Kosovë po rrezikon përfitimin e fondeve të Bashkimit Evropian nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor. Ky plan, që parashikon 6 miliardë euro për periudhën 2024-2027, është miratuar nga BE-ja dhe ka si qëllim mbështetje për përafrimin e ekonomive të gjashtë vendeve të rajonit me standardet evropiane.
Deri tani, Kosova mund të përfitojë mbi 880 milionë euro, përfshirë mbi 250 milionë euro grant pa kthim. Megjithatë, vendi nuk ka marrë ende pjesën e para-financimit prej 61 milionë eurosh, e cila ka shkuar për Shqipërinë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë. Njohësit e integrimeve evropiane e lidhin këtë mungesë me vonesat në institucionet vendore.
Kosova kishte miratuar agjendën e kërkuar nga BE-ja, por problemi qëndron në mosratifikimin e marrëveshjes nga Kuvendi, që është në proces konstituimi. Donika Emini nga BiEPAG thekson se kjo situatë krijon një sinjal negativ në Bruksel dhe rrit frustrimin e vendeve anëtare për shkak të sjelljes së elitës politike kosovare.
Me formimin e Kuvendit më 10 tetor, procesi u kontestua nga Lista Serbe, dhe vendi vazhdon të ketë një Qeveri në detyrë. Vonesat kërcënojnë jo vetëm marrjen e fondeve por edhe zbatimin e reformave, duke e rrezikuar zhvillimin e ardhshëm. Emini paralajmëron se nëse Kosova dështon në tërheqjen e fondeve, ato mund të rishpërndahen tek vendet që plotësojnë kriteret më shpejt.
Emrush Ujkani, drejtor ekzekutiv i Këshillit të Investitorëve Evropianë, kujton se vonesat nuk do të ndalojnë proceset e integrimit të BE-së, por fondet do të shkojnë në vende që përmbushin kriteret evropiane. Sipas tij, nëse Kosova dështon në tërheqjen e fondeve, reformat do të vazhdojnë të kërkohen dhe do të financohen nga buxheti vendor.
Në fonin e këtyre zhvillimeve, raportet mes Kosovës dhe BE-së janë në pikun më të ulët të dekadës. Zyrtarët e BE-së kanë njoftuar se nuk do të zhvillojnë takime me institucionet e Kosovës derisa vendi të ketë një Qeveri me mandat të plotë. Situata aktuale po përkeqëson komunikimin dhe koordinimin me Briukselin, duke shkaktuar shqetësim rreth mundësive të integrimit të Kosovës.
