Prokuroria e Posaçme (SPAK) ka ndërhyrë fuqishëm në një nga aferat më të mëdha të infrastrukturës shqiptare – projektin e rrugës Thumanë–Kashar, duke sekuestruar të gjithë dosjen hetimore. Veprimin e ka ndërmarrë prokurori i njohur i SPAK-ut, Dritan Prençi, pas dyshimeve të forta për korrupsion, abuzim me fondet publike dhe manipulim të kontratave koncesionare.
Dosja, që përfshin koncesionin e kompanisë “Gener 2” të biznesmenit Bashkim Ulaj, po hetohet si një skemë e ndërlikuar për fryrje të vlerës së tenderit dhe pastrim parash. Hetimet kanë zbuluar një sërë parregullsish dhe shkeljesh të rënda që përbëjnë bazë për masa të mundshme arrestimi ndaj zyrtarëve të lartë të Ministrisë së Infrastrukturës, përfshirë edhe Belinda Ballukun dhe disa drejtorë teknikë që kanë firmosur dokumentacionin e miratimit të projektit.
Gjetjet kryesore nga dosja hetimore e rrugës Thumanë–Kashar
- Kostot e fryra: Kostoja e projektit arriti në 330 milion euro, duke u rritur me 62 milion euro më shumë se parashikimi fillestar prej 268 milionë eurosh.
- Dyshime mbi burimin e fondeve: Bilancet e koncesionarit dhe të kompanisë që e zotëron nuk pasqyrojnë financime të larta, duke ngritur dyshime serioze për burimin real të parave dhe për koston e fryrë artificialisht.
- Norma e Kthimit të Investimit (IRR): Pas prokurimit, norma u rrit nga 7.6% në 8.11%, çka i garanton koncesionarit një fitim kolosal. Në fund të kontratës, “Gener 2” pritet të arkëtojë 1.3 miliard euro pa TVSH, shumë herë më tepër se modeli i mëparshëm që parashikonte vetëm 445 milion euro.
- Fitimi total: Llogaritet të arrijë në 575 milion euro, ose rreth 16.5 milion euro në vit.
- Shpenzime të dyshimta: Në bilancet për vitet 2022–2023, koncesionari ka raportuar vetëm 32 mijë euro shpenzime, një shumë që nuk justifikon aspak investimin e deklaruar prej 330 milionë eurosh, të cilin ARRSH e ka çertifikuar pa verifikim të thellë financiar.
- Ndryshimi i kushteve të kontratës: Pas lidhjes, kontrata është ndryshuar në mënyrë të paligjshme — rruga është bërë me pagesë, norma e fitimit është rritur, ndërsa koncesioni është zgjatur në 35 vjet, në shkelje të plotë të ligjit për koncesionet. Ligjërisht, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë duhej të hapej një tender i ri, por kjo nuk ka ndodhur.
Sipas burimeve nga brenda SPAK-ut, dosja përmban indikatorë të qartë të ndërhyrjes së interesave politike dhe financiare për favorizimin e koncesionarit. Hetimi po udhëhiqet me prioritet absolut dhe pritet që në ditët e ardhshme të ketë zhvillime të bujshme, përfshirë arrestime të nivelit të lartë politik e biznesor.
Ky hetim shënon një nga rastet më të rënda të dyshuara për korrupsion me fondet publike, dhe konsiderohet testi më i madh për besueshmërinë e SPAK-ut në luftën kundër aferave me koncesione miliardëshe.
