Me rastin e 100-vjetorit të lindjes së Martin Camaj, Qendra Kombëtare e Librit dhe Leximit organizoi aktivitetin “100-vjetori i Martin Camaj në kujtesën kolektive” në bashkëpunim me Autoritetin për Informim mbi Dokumentat e Ish-Sigurimit të Shtetit. Alda Bardhyli, drejtoreshë e Qendrës, theksoi rëndësinë e Camajt si një figurë komplekse dhe me ndikim të madh në letërsinë shqiptare dhe çështjen kombëtare.
Martin Camaj, i njohur për mendimin e tij modern dhe si profesor në Mynih, la gjurmë të thella në historinë kulturore shqiptare. Enkeleida Kapia, shefe e katedrës së Albanologjisë në Universitetin Ludwig-Maximilians, theksoi rëndësinë e veprës së tij letrare, përfshirë letërkëmbimin me poetin Gjon B. Pipa, që dëshmon për përpjekjet e shqiptarëve për të mbijetuar në mërgim. Ajo e karakterizoi Tiranën në këto letra si një gjendje shpirtërore, duke theksuar pamundësinë e pluralizmit dhe lirisë në atdhe.
Aktiviteti gjithashtu shqyrtoi dosjen e Martin Camaj, duke sqaruar akuzat për bashkëpunim me Ish-Sigurimin e Shtetit gjatë regjimit komunist. Autoriteti për Informim prezantoi një raport që vërtetoi se Camaj nuk kishte bashkëpunuar me këtë institucion, duke shpjeguar se tentativat e kontrollit ndaj tij ishin bërë nën presionin e arrestit. Altin Hoxha, anëtar i Autoritetit, sqaroi se strukturat e Sigurimit vazhduan survejimin e tij edhe pas arratisjes, duke planifikuar mënyra për ta komprometuar.
Martin Camaj, i lindur në Temal në 1925 dhe i ndjerë në 1992 në Gjermani, është njohur si poeti i kontrasteve dhe ka botuar vepra të rëndësishme si “Djella” dhe “Rrathë”. Ai kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij në emigrim dhe kontribuoi në fushën kulturore dhe akademike, duke mbajtur marrëdhënie me intelektualë të njohur të kohës. Ky përvjetor shërben për t’u rikujtuar meritat dhe vështirësitë e njërit prej emblematikëve të letërsisë shqiptare.
