Opinion nga Timoni.al
Ka ditë që mbeten në kujtesën e një vendi si plagë që nuk shërohen kurrë. Sot është një nga ato ditë të zeza për drejtësinë shqiptare. Një ditë që dëshmon se ajo që u quajt “Reformë në Drejtësi”, në fakt, ka dështuar tërësisht në misionin e saj më të shenjtë: të garantojë drejtësi.
Kur u nis kjo reformë, u shfaq si një dritë në fund të tunelit, si një shpresë se më në fund drejtësia do të pastrohej nga korrupsioni, ndikimet politike dhe klientelizmi. Sot, pas viteve të zvarritjes, eksperimentimeve dhe goditjeve selektive, ajo dritë është shuar. Në vend të saj kemi një errësirë institucionale që po mbyt çdo ndjenjë besimi tek sistemi gjyqësor.
Sot gjyqësori shqiptar është në kolaps të plotë. Gjyqtarë të ndershëm po largohen, prokurorë të frikësuar po heshtin, dhe qytetarët nuk dinë më ku të trokasin. Askush nuk ndien siguri, as ai që kërkon drejtësi, as ai që duhet ta japë.
Në emër të “spastrimit” u sakrifikuan institucione, u shkatërruan karriera, u shua dinjiteti profesional i shumë njerëzve që i shërbyen sistemit me ndershmëri. Vetingu, që duhej të ishte një proces pastrimi, u kthye në një proces shkatërrimi.
Drejtësia nuk është më një pushtet i pavarur, por një fushë ku vendimet varen nga balanca politike, nga interpretimet e “komisioneve të jashtme” dhe nga gjykimet e opinionit publik, jo nga ligji. Kjo është tragjedia e reformës: ajo që duhej të çlironte gjyqtarin, e vuri në pranga; ajo që duhej të fuqizonte drejtësinë, e gjunjëzoi përfundimisht.
Ndërkombëtarët, që për vite të tëra e kanë mbështetur reformën, vazhdojnë të përsërisin të njëjtën refren: “Reforma po jep rezultate, drejtësia po forcohet”. Por në terren, qytetari sheh një realitet tjetër — gjyqe që nuk zhvillohen, çështje që nuk mbarojnë kurrë, dhe padrejtësi që mbulohen me fjalë të bukura për “transparencë” e “integritet”.
Në fakt, reforma është përdorur politikisht si një armë selektive. Ajo ka goditur disa, ka mbrojtur të tjerë, dhe mbi të gjitha ka krijuar një sistem të ri frike. Gjyqtarët sot nuk kanë frikë të bëjnë padrejtësi — kanë frikë të bëjnë drejtësi, sepse drejtësia e vërtetë mund të ketë pasoja për ta. Dhe ky është fundi moral i një reforme.
Në fillim u mendua se reforma do të “vrasë korrupsionin”. Në realitet, ajo vrau besimin e qytetarit tek shteti. Sot, qytetari e di se sado të drejtë të ketë, asgjë nuk është e garantuar. Gjyqtari e di se sado korrekt të jetë, një interpretim subjektiv mund ta përjashtojë nesër nga sistemi.
Ky është paradoksi më i madh: një reformë që duhej të mbrojë të ndershmit, po i ndëshkon pikërisht ata.
Reforma në drejtësi nuk është më një proces pastrimi — është një proces rrënimi. Është një eksperiment që po dështon çdo ditë, një sistem që po konsumon veten nën peshën e vetë hipokrizisë.
Nuk ka më institucione të besueshme, nuk ka më garanci, nuk ka më drejtësi. Ka vetëm një sistem që rri pezull midis politikës dhe ndërkombëtarëve, i paaftë të marrë frymë më vete.
Sot nuk është më qytetari viktimë e padrejtësisë — është vetë gjyqtari. Reforma që duhej ta mbrojë, po e sakrifikon. Reforma që duhej të ndërtonte, po rrënon. Reforma që duhej të rikthente dinjitetin e drejtësisë, po ia varros atë çdo ditë.
Kjo është dita më e zezë e drejtësisë shqiptare.
Kjo është fatura e parë e rëndë që shoqëria po paguan.
Dhe pas kësaj, gjithçka që mbetet, është një pyetje:
Sa më gjatë do të vazhdojmë të besojmë në një reformë që po vret vetë drejtësinë?
