Ndërsa i afrohemi 9 korrikut , kur skadon afati tremujor i Presidentit të SHBA-së Donald Trump për një “ngrirje” të pjesshme të tarifave të larta, pyetja është nëse Bashkimi Evropian do të përfundojë një marrëveshje tregtare me SHBA-në deri atëherë dhe çfarë do të ndodhë nëse kjo nuk arrihet.
Presidenti Trump njoftoi tarifa prej 20% për produktet e BE-së më 2 prill, të cilat i uli një javë më vonë në 10% – si për shumicën e vendeve të tjera – në mënyrë që të lejonte negocimin e marrëveshjeve dypalëshe tregtare brenda 90 ditëve. Ndërkohë, tarifa më të larta të SHBA-së janë në fuqi për makinat dhe pjesët e tyre (25%), si dhe për çelikun dhe aluminin (50%).
Negociatat, të cilat po zhvillohen në mënyrë të centralizuar nga Komisioni për 27 vendet e BE-së, nuk kishin bërë ndonjë përparim të konsiderueshëm deri në fund të majit. Sipas raportimeve, amerikanët nuk e pranuan propozimin evropian për tarifa zero për produktet industriale nga të dyja palët, duke vendosur si bazë negociuese tarifat prej 10%, të cilat ata i quajnë me eufemizëm “hakmarrëse”.
Në fund të majit, Trump kërcënoi të vendoste menjëherë tarifa prej 50% për produktet evropiane, por e mbajti afatin e 9 korrikut pas ndërhyrjes së Presidentes së Komisionit, Ursula von der Leyen, e cila kërkoi kohë për të arritur një “marrëveshje të mirë”. Pas kësaj ndërhyrjeje, duket se negociatat kanë bërë përparim, me Komisionerin për Ekonominë, Valdis Dombrovskis dhe Komisionerin për Tregtinë dhe kreun e negociatave, Maros Sefcovic, që kanë dhënë një ton optimizmi.
Sipas Reuters, BE duket se e ka pranuar kryesisht mbajtjen e tarifave prej 10% nga SHBA-të, duke kërkuar në këmbim një ulje të tarifave për makinat dhe çelikun, megjithëse kjo nuk është konfirmuar zyrtarisht, ndërsa negociatat vazhdojnë. Presidentja e Komisionit i informoi udhëheqësit e BE-së në samitin e djeshëm rreth një propozimi të ri nga SHBA-të, ndërsa në deklaratat që bëri më pas nuk e përjashtoi mundësinë e mosarritjes së një marrëveshjeje, duke thënë se “ të gjitha opsionet mbeten në tryezë”.
“Mesazhi ynë sot është i qartë, ne jemi gati për një marrëveshje… Në të njëjtën kohë, ne po përgatitemi për mundësinë që të mos arrihet një marrëveshje e kënaqshme… dhe ne do të mbrojmë interesat evropiane, siç duhet”, theksoi ai.
Dy vendet më të mëdha të BE-së kanë qasje të ndryshme ndaj kësaj çështjeje. Kancelari gjerman Friedrich Merz ka thënë se një marrëveshje tregtare e shpejtë dhe e thjeshtë është më e mirë se një marrëveshje e ngadaltë dhe e ndërlikuar. Sipas Guardian, Merz është nën presion të madh nga prodhuesit gjermanë të makinave dhe eksportuesit e tjerë, të cilët argumentojnë se një marrëveshje me tarifa më të larta amerikane se ato në BE do të ishte më mirë sesa asnjë marrëveshje fare.
Presidenti francez Emmanuel Macron, ndërsa tha se dëshironte një marrëveshje tregtare të shpejtë dhe realiste, shtoi se ajo duhet të jetë e balancuar. Nëse tarifat prej 10% të SHBA-së mbeten, tha ai, përgjigja e Evropës duhet të ketë një efekt të barabartë.
Edhe pse Presidenti Trump ka kërcënuar të vendosë në mënyrë të njëanshme tarifa për vendet që nuk kanë nënshkruar marrëveshje deri më 9 korrik, duket se afati ka të ngjarë të zgjatet, sipas zyrtarëve të Shtëpisë së Bardhë. Kryetari i Këshillit të Ekspertëve Ekonomikë të Shtëpisë së Bardhë, Stephen Mirran , tha se një zgjatje mund të jepet për vendet që po negociojnë “me mirëbesim”, dhe zëdhënësja e Trump, Caroline Levitt, ishte në të njëjtën gjatësi vale.
Nga pala amerikane, duket se ka gjithashtu një gatishmëri për të përshpejtuar marrëveshjet. Pas marrëveshjes kornizë tregtare me Britaninë e Madhe, Trump tha se nënshkroi një marrëveshje me Kinën të mërkurën, pa përmendur detaje. Sekretari i Tregtisë Howard Lutnick i tha Bloomberg se pas marrëveshjes me Kinën, dhjetë marrëveshje të tjera tregtare janë në pritje, pa përmendur se cilat vende.
Për BE-në, nëse nuk ka marrëveshje deri më 9 korrik, një zgjatje e negociatave është e mundur. Në rast se nuk ka marrëveshje edhe pas kësaj dhe SHBA-të shpallin në mënyrë të njëanshme tarifa për produktet evropiane, Komisioni e ka bërë të qartë prej kohësh se do të përgjigjet duke vendosur tarifa proporcionale për produktet amerikane, gjë që sigurisht nuk është skenari i dëshiruar.
