Qeveria daneze ka bërë të ditur se do të thërrasë ambasadorin e Shteteve të Bashkuara në Kopenhagen, pas raportimeve se shërbimet amerikane të inteligjencës janë udhëzuar të rrisin aktivitetet e spiunazhit në territorin autonom të Groenlandës.
Ministri i Jashtëm i Danimarkës, Lars Løkke Rasmussen, u shpreh i shqetësuar pas publikimit të raportit nga Wall Street Journal, duke thënë për agjencinë daneze të lajmeve Ritzau: “Më shqetëson shumë, sepse ne nuk spiunojmë midis miqve.”
Duke folur për mediat teksa udhëtonte për në një takim në Varshavë, Rasmussen shtoi: “Nuk mund ta di nëse është e vërtetë sepse është shkruar në një gazetë. Por nuk duket se hidhet poshtë fuqimisht nga ata që flasin hapur. Kjo më shqetëson.”
Sipas WSJ, udhëzimi për rritjen e përpjekjeve të spiunazhit është dhënë nga zyrtarë të lartë të inteligjencës amerikane nën drejtimin e drejtoreshës së inteligjencës kombëtare, Tulsi Gabbard.
Agjencitë kryesore si CIA, DIA dhe NSA thuhet se janë udhëzuar të studiojnë lëvizjet për pavarësi në Groenlandë dhe qëndrimet ndaj përpjekjeve të SHBA për të shfrytëzuar burimet natyrore të ishullit.
Groenlanda, një territor arktik me rreth 56,000 banorë, ka status autonom brenda monarkisë kushtetuese të Danimarkës. Ndërkohë që Danimarka ka theksuar se ishulli nuk është për shitje apo aneksim, vendi ka planifikuar të shpenzojë 1.5 miliardë dollarë për të forcuar sigurinë e tij, shkruan Guardian.
Në sfond të këtyre zhvillimeve, deklaratat e fundit të ish-presidentit Donald Trump kanë shtuar tensionet. Në një intervistë për NBC fundjavën e kaluar, ai tha se nuk përjashton mundësinë që SHBA të ndërhyjë për të marrë kontrollin e Groenlandës: “Nuk them se do ta bëj, por nuk përjashtoj asgjë. Ne kemi shumë nevojë për Groenlandën.”
Deklaratat e Trump ndjekin një fjalim të mëparshëm në Kongres, ku ai tha: “Në një mënyrë ose në një tjetër, ne do ta arrijmë.”
Ndërkohë, këshilltari i sigurisë kombëtare të SHBA-së, James Hewitt, theksoi për WSJ se “Presidenti ka qenë shumë i qartë se SHBA-të janë të shqetësuara për sigurinë e Groenlandës dhe Arktikut,” por nuk pranoi të komentojë për zhvendosjen e fokusit të inteligjencës.
Nga ana tjetër, Tulsi Gabbard ka kritikuar raportimin mediatik, duke e quajtur një përpjekje për të politizuar inteligjencën dhe për të minuar presidentin përmes rrjedhjeve të informacionit të klasifikuar.
Vizita e fundit e zyrtarëve të lartë amerikanë në Groenlandë – përfshirë zëvendëspresidentin JD Vance dhe sekretarin e energjisë Chris Wright – është dënuar nga autoritetet daneze dhe politikanët vendas në Groenlandë. Kryeministrja Mette Frederiksen e quajti vizitën “presion të papranueshëm mbi Groenlandën, politikanët dhe popullsinë e saj,” duke shtuar: “Presidenti Trump është serioz. Ai dëshiron Groenlandën.”
